صورتهای فلکیBoötes
صورت فلکی عوا
عوا صورت فلکی بزرگی به شکل بادبادک یا بستنی قیفی است که در آسمان بهار و آغاز تابستان بالای سر دیده میشود. ستارهٔ پرنور و نارنجیرنگ آن، سماک رامح (آرکتوروس)، یکی از پرنورترین ستارههای آسمان شب است. عوا در نزدیکی دب اکبر قرار دارد و پیدا کردنش با کمک دستهٔ آن آسان است. نام عربیاش به معنی «پارسکننده» است و با سگهای شکاری که کنارشاند ارتباط دارد.
- در صورالکواکب صوفی: العواء
- نامهای دیگر: چوپان، گلهبان
- بهترین زمان دیدن
- شبهای خرداد، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۹۰۷ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۱۳ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۸۶ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۷° شمالی تا ۵۵° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای عوا
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| سماک رامح (Arcturus) | α Boötis | -۰٫۰۵ |
| Izar | ε Boötis | ۲٫۳۵ |
| Muphrid | η Boötis | ۲٫۶۸ |
| Seginus | γ Boötis | ۳٫۰۴ |
| Thiba | δ Boötis | ۳٫۴۶ |
داستان نام
در اسطورههای یونانی، عوا گاه با آرکاس، پسر زئوس و نیای آرکادیها، یکی گرفته میشود که مادرش کالیستو به صورت خرس به آسمان رفت، و گاه با مردی که برای نخستین بار گاو را به گاوآهن بست. در هر دو روایت او را چوپان یا رانندهای میبینند که دو خرس را گرد قطب میگرداند. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» آن را «العواء»، یعنی پارسکننده، نامیده و درخشانترین ستارهاش را «سماک رامح»، یعنی سماک نیزهدار، خوانده است.
چطور پیدایش کنیم
از دستهٔ دب اکبر شروع کنید و قوس آن را همانطور که خمیده است ادامه دهید تا به ستارهٔ نارنجی و درخشان سماک رامح برسید؛ اگر همان قوس را دنبال کنید، به سماک اعزل (اسپیکا) در سنبله میرسید. عوا در شبهای خرداد بالای سر میرسد و بادبادک آن از سماک رامح به سمت شمال کشیده میشود. تاج شمالی در شرق آن است.
پرسشهای رایج
سماک رامح کدام ستاره است؟
سماک رامح، با نام فرنگی آرکتوروس، پرنورترین ستارهٔ صورت فلکی عوا و یکی از پرنورترین ستارههای آسمان شب است. رنگ آن نارنجی است. آن را با دنبال کردن قوس دستهٔ دب اکبر پیدا میکنید. نامش در عربی یعنی «سماک نیزهدار».
چطور عوا را در آسمان پیدا کنم؟
دستهٔ دب اکبر را با همان قوس ادامه دهید تا به ستارهٔ نارنجی و درخشان سماک رامح برسید. صورت فلکی عوا از آن به بالا کشیده میشود و شکل بادبادک یا بستنی قیفی دارد. بهترین زمانش شبهای خرداد است. عوا در جنوب دب اکبر و شمال سنبله جا دارد و در بهار و تابستان آسمان را زینت میدهد.
معنی عوا چیست؟
«عوا» در عربی به معنی پارسکننده است. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» این صورت را «العواء» نامید. ممکن است به سگهای شکاری اشاره داشته باشد که کنار او قرار دارند. در اسطورههای یونانی او را چوپان یا شخمگر میدانستند.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…

