صورتهای فلکیCentaurus
صورت فلکی قنطورس
قنطورس صورت فلکی بزرگ و درخشانی در جنوب آسمان بهار است که پیکر موجودی نیمهانسان و نیمهاسب را نشان میدهد. «رجل قنطورس» (آلفا قنطورس)، نزدیکترین دستگاه ستارهای به خورشید، در پای آن است. بزرگترین خوشهٔ کروی آسمان، امگا قنطورس، نیز در آن قرار دارد و با چشم غیرمسلح لکهای مهآلود دیده میشود. از ایران فقط بخش شمالیاش دیده میشود و دو ستارهٔ پرنورش را تنها از کرانههای جنوبی میتوان نزدیک افق دید.
- در صورالکواکب صوفی: قنطورس
- نامهای دیگر: سنتور
- بهترین زمان دیدن
- شبهای خرداد، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از ایران فقط بخشی از آن بالای افق میآید
- اندازه
- ۱٬۰۶۱ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۹ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۷۴ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۶۵° جنوبی تا ۳۰° جنوبی
ستارهها
پرنورترین ستارههای قنطورس
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| رجلقنطورس (Rigil Kentaurus) | α1 Centauri | -۰٫۰۱ |
| Hadar | β Centauri | ۰٫۶۱ |
| Toliman | α2 Centauri | ۱٫۳۵ |
| Menkent | θ Centauri | ۲٫۰۶ |
| Muhlifain | γ Centauri | ۲٫۲۰ |
داستان نام
در اسطورههای یونانی، قنطورسها نژادی از موجودات نیمهانسان و نیمهاسب بودند و بیشترشان وحشی و سرکش. این صورت را اغلب با خیرون، قنطورس دانا و آموزگار پهلوانان، یکی میدانند که تیر زهرآلود هراکلس، بهاشتباه، او را زخمی کرد. خیرون جاودانه بود و برای رهایی از درد، مرگ را خواست و زئوس او را به آسمان برد. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» آن را «قنطورس» نامیده است.
چطور پیدایش کنیم
از ایران فقط بخش شمالی قنطورس، در شبهای خرداد و نزدیک افق جنوبی، دیده میشود. آن را در جنوب مار باریک و میزان جستوجو کنید. دو ستارهٔ پرنور رجل قنطورس و حدار را فقط از کرانههای جنوبی، مثل چابهار، چند درجه بالای افق میتوان دید. در نیمکرهٔ جنوبی کاملاً دیده میشود و امگا قنطورس کنار آن دو ستاره همچون لکهای مهآلود پیداست.
پرسشهای رایج
رجل قنطورس چه ستارهای است؟
رجل قنطورس، با نام فرنگی آلفا قنطورس، پرنورترین ستارهٔ صورت فلکی قنطورس است و یک دستگاه چندستارهای. یکی از اعضای آن، پروکسیما، نزدیکترین ستاره به خورشید است و حدود ۴٫۲ سال نوری فاصله دارد. از ایران فقط از کرانههای جنوبی و نزدیک افق دیده میشود.
امگا قنطورس چیست؟
امگا قنطورس بزرگترین و پرجمعیتترین خوشهٔ کروی کهکشان ماست و حدود شانزده تا هفده هزار سال نوری از ما فاصله دارد. با چشم غیرمسلح لکهای مهآلود به نظر میرسد. در نیمکرهٔ جنوبی آشکارتر است؛ از ایران فقط بسیار پایین و در آسمان جنوبی دیده میشود.
قنطورس از ایران دیده میشود؟
فقط بخش شمالی آن، آن هم نزدیک افق جنوبی در شبهای بهار. دو ستارهٔ پرنور آن از شمال و مرکز ایران دیده نمیشوند و فقط از کرانههای جنوبی، مثل چابهار، چند درجه بالای افق ظاهر میشوند. برای دیدن همهٔ آن باید به نیمکرهٔ جنوبی، مثل استرالیا یا آمریکای جنوبی، سفر کرد.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…

