صورت‌های فلکیComa Berenices
صورت فلکی گیسو
گیسو صورت فلکی کم‌نوری است که بین شیر و سماک رامح، در نزدیکی قطب شمال کهکشان ما جا گرفته است. ستاره‌های تکی‌اش کم‌فروغ‌اند، اما در شب تاریک خوشهٔ پراکنده‌ای از ستارگان را می‌شود دید که شبیه رشتهای نازک از گیسوست. شهرتش به کهکشانهای بسیار است: از آنجا که پنجرهٔ بازی به بیرون از کهکشان راه شیری است، کهکشانهای دوردست بسیار در آن دیده می‌شوند.
- نام‌های دیگر: گیسوی برنیکه، موی برنیکه
- بهترین زمان دیدن
- شب‌های خرداد، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده می‌شود
- اندازه
- ۳۸۷ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۴۲ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۳۸ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۱۳° شمالی تا ۳۳° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستاره‌های گیسو
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| — | β Comae Berenices | ۴٫۲۳ |
| Diadem | α Comae Berenices | ۴٫۳۲ |
| Al Dafirah | γ Comae Berenices | ۴٫۳۵ |
| — | 11 Comae Berenices | ۴٫۷۲ |
| — | 36 Comae Berenices | ۴٫۷۶ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در گیسو
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M53خوشهٔ کرویقدر ۷٫۷
- M64کهکشان چشم سیاه کهکشانقدر ۸٫۵
- M85کهکشانقدر ۹٫۲
- M88کهکشانقدر ۹٫۵
- M91کهکشانقدر ۱۰٫۲
- M98کهکشانقدر ۱۰٫۱
- M99کهکشانقدر ۹٫۸
- M100کهکشانقدر ۹٫۴
داستان نام
داستان گیسو به مصر باستان و برنیکهٔ دوم، ملکهٔ مصر در سدهٔ سوم پیش از میلاد برمی‌گردد. روایت می‌گوید وقتی همسرش پتولمی سوم به جنگ رفت، برنیکه نذر کرد اگر او سالم برگردد گیسوی زیبایش را به معبد پیشکش کند. شاه بازگشت و گیسو بریده شد؛ چند روز بعد گیسو از معبد ناپدید شد. کونون ساموسی، ستارهشناس دربار، گفت خدایان آن را به آسمان بردهاند و خوشهٔ ستارهها همان است. صورت فلکی در سدهٔ شانزدهم میلادی در نقشه‌ها رسمی شد.
چطور پیدایش کنیم
گیسو را در شب‌های بهار، به‌ویژه خرداد، جست‌وجو کنید. نخست ستارهٔ سماک رامح و دُم شیر را پیدا کنید. گیسو در فاصلهٔ میان دُم شیر و سماک رامح و کمی شمال‌تر از آن‌هاست. نور ستارههایش کم است، پس شبی تاریک و بدون ماه و آسمانی دور از چراغ شهر لازم است. با دوربین دوچشمی خوشه‌ای از ستارگان ریز را در آنجا میبینید.
پرسش‌های رایج
صورت فلکی گیسو کجاست؟
گیسو در بهار، بین ستارهٔ سماک رامح و دُم صورت فلکی شیر در آسمان شمالی است. بهترین زمان دیدنش خرداد و در ساعتهای اولیهٔ شب است. ستارههایش کمنورند و برای دیدنش به آسمان تاریک و بیماه نیاز است. اگر آسمان صاف و بیماه باشد، رشتهای ریز از ستارهها را میبینید که همان «گیسو» است.
چرا به این صورت فلکی گیسو میگویند؟
نامش یادآور داستان برنیکهٔ دوم، ملکهٔ مصر است که گیسوی خود را برای سلامت همسرش نذر کرد. بنابر روایت، گیسو از معبد ناپدید شد و ستارهشناس دربار گفت خدایان آن را به آسمان بردهاند. این داستان را از منابع قدیم نقل میکنند و واقعیت علمی ندارد.
چرا گیسو برای ستارهشناسان مهم است؟
گیسو در جهتی از آسمان است که از صفحهٔ کهکشان ما دور است و گرد و غبار کمتری در مسیر نگاه قرار دارد. بنابراین ستارهشناسان از آنجا کهکشانهای بسیار دوردست را بهروشنی میبینند. نمونههایی مثل کهکشان چشم سیاه در همین صورتاند.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…