زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۱ شب چهارشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۴۸ به وقت تهران، حوالی بندرمقام در استان هرمزگان را لرزاند. کانون آن در عمق ۷ کیلومتری زمین بود و ۲۲ کیلومتر با خود بندرمقام فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۱ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزهای به این بزرگی معمولاً در گسترهای چنددهکیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کمیاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیبپذیرند.
عمق ۷ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲۱ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
احتمالاً پسلرزهٔ زمینلرزهٔ ۵٫۰، پنج روز پیش ساعت ۱۴:۴۸. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۹۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۰ در ۳ بهمن ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۲۶ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۴ در ۲۱ خرداد ۱۳۴۰، ۱۴۶ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵)، زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) و زلزلهٔ ۱۹۶۸ فیروزآباد (فارس) (۲۳ شهریور ۱۳۴۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن شش زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۸ در ۳ اسفند، ساعت ۲۲:۴۱ بود.
