مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۳ را در حوالی عسلویه(بوشهر) ثبت کرد؛ شب جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۱۴ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۷ کیلومتری زمین بود؛ نزدیکترین شهر عسلویه بود که ۲۱ کیلومتر با کانون فاصله داشت. کوشکنار و گله دار هم بهترتیب در ۳۲ و ۴۱ کیلومتری آن بودند.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۳ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزهای به این بزرگی معمولاً در گسترهای چنددهکیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کمیاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیبپذیرند.
عمق ۱۷ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی عسلویه(بوشهر)
۳۳امین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. آخرین زمینلرزهٔ هماندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۴٫۷، چند ساعت پیش. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۱۷ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۷ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۷۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۶ در ۲۱ فروردین ۱۳۵۱، ۱۲۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱ و زلزلهٔ ۱۹۶۸ فیروزآباد (فارس) (۲۳ شهریور ۱۳۴۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن ۲۲ زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۴ در ۲۴ بهمن، ساعت ۲۳:۲۰ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
