دانشنامهفیزیک و شیمیمفهوم
طلا Gold
طلا عنصر شمارهٔ ۷۹ با نماد Au است؛ فلزی زرد، نرم و سنگین که زنگ نمیزند و بخشی از آن، به باور بسیاری از پژوهشگران، در برخورد ستارههای نوترونی ساخته شده است.
نامهای دیگر: زر

مشخصات
| زمان کشف | سدهٔ ۶۰ پیش از میلاد |
|---|
از ویکیداده (CC0).
طلا از قدیمیترین فلزهایی است که انسان شناخته و برایش ارزش قائل شده است. رنگ زرد درخشانش، شکلپذیری فوقالعاده و مقاومتش در برابر زنگ و خوردگی آن را برای زیور، سکه و ذخیرهٔ ارزش مناسب کرده است. چگالی طلا حدود ۱۹٫۳ گرم بر سانتیمتر مکعب و نقطهٔ ذوبش حدود ۱۰۶۴ درجهٔ سانتیگراد است.
## طلا چرا زنگ نمیزند؟
طلا از فلزهای نجیب است و تقریباً با اکسیژن، آب و بیشتر اسیدها واکنش نمیدهد. به همین دلیل طلای هزاران سال پیش هنوز میدرخشد. مخلوطی از اسید نیتریک و اسید کلریدریک، که «تیزاب سلطانی» نام دارد، میتواند آن را حل کند. نرمی طلا بهاندازهای است که با یک گرم آن ورقهای بسیار نازک و بزرگ میتوان ساخت.
## طلا از کجا میآید؟
طلا در مهبانگ و در ستارههای معمولی ساخته نمیشود. طلا عمدتاً در فرایندی به نام «گیراندازی سریع نوترون» پدید میآید که به محیطهای بسیار پرانرژی نیاز دارد. در سال ۲۰۱۷ برخورد دو ستارهٔ نوترونی با امواج گرانشی و نور آشکار شد و شواهد تولید عنصرهای سنگین در این کیلونووا دیده شد؛ مدلها تولید طلا را نیز در چنین رویدادی پیشبینی میکنند. بخشی از طلای جهان نیز میتواند از ابرنواخترها و رویدادهای دیگر آمده باشد و دانشمندان هنوز سهم هر منبع را بررسی میکنند. طلای زمین هنگام شکلگیری سیاره بیشتر به هسته فرو رفته و آنچه در پوسته مانده در رگهها و رسوبهای رودخانهای یافت میشود.
## کاربردها
علاوه بر جواهر، طلا در الکترونیک (اتصالهای بدون خوردگی)، پزشکی و پوشش ماهوارهها و تلسکوپهای فضایی به کار میرود، چون فلز رسانا و بازتابدهندهٔ خوب فروسرخ است. آینهٔ تلسکوپ فضایی جیمز وب نیز لایهٔ نازکی از طلا دارد. عیار طلا بر پایهٔ قیراط یا هزارم سنجیده میشود و طلای ۲۴ عیار تقریباً خالص است.
پرسشهای رایج
طلا از کجا آمده است؟
بر پایهٔ شواهد امروز، بخش مهمی از طلای جهان در رویدادهای بسیار پرانرژی مانند برخورد ستارههای نوترونی ساخته شده و پس از آن در فضا پخش شده است؛ سهم دقیق هر منبع هنوز بررسی میشود. همین مواد بعدها در شکلگیری منظومهٔ شمسی و زمین شرکت کردند.
چرا طلا زرد است؟
در اتمهای سنگین طلا، الکترونهای درونی با سرعتی در حدود نیمی از سرعت نور حرکت میکنند و اثرهای نسبیتی انرژی آنها را تغییر میدهد. نتیجه این است که طلا نور آبی را جذب و نور زرد و سرخ را بازتاب میکند.
طلای ۲۴ عیار یعنی چه؟
یعنی طلا تقریباً کاملاً خالص است. طلای ۱۸ عیار حدود ۷۵ درصد طلا و بقیه فلزهای دیگر مانند مس و نقره دارد تا سختتر شود.
منابع
- Gold: Element information, properties and uses · Royal Society of Chemistry
- Origin of the Heaviest Elements: the Rapid Neutron-Capture Process · Cowan et al.
آخرین بازبینی:
راهنما و مقاله
برای خواندن بیشتر
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از طلا گفتهاند.







