دانشنامهدانشمند
تیکو براهه Tycho Brahe
تیکو براهه (۱۵۴۶–۱۶۰۱) اخترشناس دانمارکی بود که با دقیقترین رصدهای پیش از اختراع تلسکوپ زمینهٔ کشف قوانین حرکت سیارات را برای شاگردش یوهانس کپلر فراهم کرد.
تیکو براهه در ۱۴ دسامبر ۱۵۴۶ در خانوادهای اشرافی در دانمارک به دنیا آمد و در ۲۴ اکتبر ۱۶۰۱ در پراگ درگذشت. او نامدارترین رصدگر پیش از دوران تلسکوپ است. دقت اندازهگیریهایش با چشم غیرمسلح و ابزارهای بزرگ نزدیک به یک دقیقهٔ قوس بود، یعنی بیسابقه برای زمان خودش.
تیکو براهه چگونه مشهور شد؟
در ۱۵۷۲ ستارهٔ تازهای در صورت فلکی ذاتالکرسی پدیدار شد، که امروز آن را ابرنواختر میدانیم. تیکو آن را با دقت اندازه گرفت و نتیجه گرفت که اختلاف منظری ندارد و بنابراین بسیار دورتر از ماه است. این با باور ارسطویی «تغییرناپذیری آسمانها» ناسازگار بود. در ۱۵۷۷ هم دنبالهدار روشنی را رصد کرد و نشان داد که آن هم از ماه دورتر است.
رصدخانهٔ اورانیبورگ
پادشاه دانمارک، فردریک دوم، جزیرهٔ هوئن را به او داد و تیکو آنجا اورانیبورگ را ساخت، یکی از نخستین رصدخانههای پژوهشی بزرگ اروپا، با ابزارهای عظیم و کارگاه چاپ. او بیش از بیست سال رصد منظم از ستارهها و سیارات گرد آورد. پس از ناسازگاری با پادشاه جدید، دانمارک را ترک کرد و در ۱۵۹۹ به دربار رودولف دوم در پراگ رفت.
الگوی تیکو و میراث او
تیکو مدل خورشیدمرکزی کوپرنیک را نپذیرفت، چون اختلاف منظر ستارگان را نمیدید. به جای آن مدلی ترکیبی پیشنهاد کرد: زمین مرکز است، ماه و خورشید دور آن میچرخند و سیارهها دور خورشید میگردند.
یوهانس کپلر در ۱۶۰۰ دستیار او شد و پس از مرگ تیکو دادهٔ او را به ارث برد. با تحلیل دقیق مدار مریخ از همین دادهها، قوانین کپلر را یافت. داستان ساخته شدن بینی مصنوعی فلزی تیکو پس از یک دوئل در جوانی هم معروف است.
پرسشهای رایج
### تیکو براهه کیست؟
تیکو براهه اخترشناس دانمارکی قرن شانزدهم و صاحب دقیقترین رصدهای پیش از تلسکوپ بود.
### رابطهٔ تیکو براهه با کپلر چه بود؟
کپلر دستیار تیکو بود و پس از مرگ او با استفاده از دادههای رصدی تیکو قوانین حرکت سیارات را کشف کرد.
### تیکو براهه چه چیزی را کشف کرد؟
تیکو براهه ابرنواختر ۱۵۷۲ و دنبالهدار ۱۵۷۷ را اندازهگیری کرد و نشان داد اجرام آسمانی تغییر میکنند و از ماه دورترند.
فکت علمی