رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهجرم آسمانی

ذات‌الکرسی Cassiopeia

ذات‌الکرسی (Cassiopeia) صورت فلکی شمالی و آشنا با شکل حرف W یا M است که در آسمان بیشتر نقاط ایران تقریباً همیشه دیده می‌شود.

نام‌های دیگر: Cassiopeia (constellation)

بازمانده ابرنواختر ذات‌الکرسی A
تصویر روز ناسا، 2026-02-06

ذات‌الکرسی یا کاسیوپیا صورت فلکی درخشانی نزدیک قطب شمال آسمان است. پنج ستارهٔ اصلی آن شکل حرف W یا M را می‌سازند، بسته به اینکه در آسمان کجا باشد. این صورت در آسمان بیشتر نقاط ایران بیشتر شب‌های سال بالای افق است. نام آن از ملکهٔ اسطوره‌ای یونان، کاسیوپیا، همسر پادشاه سفئوس، گرفته شده است.

ذات‌الکرسی را چگونه پیدا کنیم؟

ذات‌الکرسی در سوی دیگر ستارهٔ قطبی نسبت به دب اکبر قرار دارد. هر دو صورت گرد قطب می‌چرخند: وقتی یکی بالاست، دیگری پایین است. پس اگر دب اکبر نزدیک افق باشد، ذات‌الکرسی را بالای سر می‌بینیم.

ستاره‌ها و اجرام مهم

درخشان‌ترین ستاره‌های آن شدر، کاف و گامای ذات‌الکرسی‌اند که قدر ظاهری‌شان حدود ۲ تا ۲٫۵ است (گاما کمی تغییر نور دارد). در جهت این صورت راه شیری از آسمان می‌گذرد و خوشه‌های ستاره‌ای باز بسیار دارد. بقایای ابرنواختر کاسیوپیا A، از قوی‌ترین چشمه‌های رادیویی آسمان، آنجاست. همچنین ابرنواختر سال ۱۵۷۲، که تیکو براهه آن را رصد و ثبت کرد، در همین صورت فلکی رخ داد و ثابت کرد آسمان ستارگان تغییرناپذیر نیست.

ذات‌الکرسی در فرهنگ‌ها

در سنت اسلامی و ایرانی این صورت را کرسی یا تخت می‌دانستند و صورت ستاره‌ای آن بر دست‌نویس‌های اخترشناسی، از جمله صورالکواکب عبدالرحمان صوفی، توصیف شده است. در اسطورهٔ یونانی، کاسیوپیا و فرزندش آندرومدا و همسرش سفئوس هر کدام صورتی فلکی دارند؛ ببینید آندرومدا.

پرسش‌های رایج

### ذات‌الکرسی چیست؟
ذات‌الکرسی صورت فلکی شمالی با پنج ستارهٔ اصلی به شکل W یا M است.

### ذات‌الکرسی را چگونه می‌توان در آسمان پیدا کرد؟
ذات‌الکرسی را در طرف مقابل دب اکبر نسبت به ستارهٔ قطبی جست‌وجو کنید و به دنبال شکل W بگردید.

### چرا ذات‌الکرسی همیشه دیده می‌شود؟
در بخش بزرگی از ایران، ذات‌الکرسی دورقطبی است و هرگز غروب نمی‌کند؛ در جنوب کشور ممکن است مدتی کوتاه زیر افق برود.

### ابرنواختر ۱۵۷۲ کجا بود؟
ابرنواختر ۱۵۷۲ که تیکو براهه ثبت کرد در صورت فلکی ذات‌الکرسی رخ داد.

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه