صورتهای فلکیTriangulum Australe
صورت فلکی مثلث جنوبی
مثلث جنوبی صورتی کوچک در آسمان نیمکرهٔ جنوبی است که سه ستارهٔ پرنورش مثلثی بزرگ و آشکار میسازند. آلفای آن، آتریا، ستارهای نارنجیرنگ و درخشان است که این صورت را در آسمان جنوب برجسته میکند. از ایران فقط از جنوبیترین شهرها، مثل چابهار، و تنها چند درجه بالای افق جنوب پیداست، که در غبار افق دیدنش دشوار است.
- بهترین زمان دیدن
- شبهای تیر، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- فقط از جنوب ایران، و فقط بخشی از آن، پایین در افق جنوب
- اندازه
- ۱۱۰ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۸۳ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۲۱ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۷۱° جنوبی تا ۶۰° جنوبی
ستارهها
پرنورترین ستارههای مثلث جنوبی
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Atria | α Trianguli Australis | ۱٫۹۱ |
| — | β Trianguli Australis | ۲٫۸۳ |
| — | γ Trianguli Australis | ۲٫۸۷ |
| — | δ Trianguli Australis | ۳٫۸۶ |
| — | ε Trianguli Australis | ۴٫۱۱ |
داستان نام
مثلث جنوبی اسطورهٔ یونانی ندارد. این صورت را دریانوردان هلندی پیتر دیرکسزون کایزر و فردریک دو هوتمان در سفرشان به شرق، میان ۱۵۹۵ و ۱۵۹۷، در آسمان جنوب ثبت کردند و یوهان بایر آن را در سال ۱۶۰۳ در نقشهٔ آسمان خود منتشر کرد. چند صورت جنوبی دیگر نیز از رصد همین دو نفر به ما رسیده است، و مثلث جنوبی از آنهاست.
چطور پیدایش کنیم
از ایران فقط از جنوبیترین شهرها، مثل چابهار، و تنها چند درجه بالای افق جنوب پیداست، که در غبار افق دیدنش دشوار است. ستارههای اصلیاش حتی از جنوبیترین نقاط کشور هم زیر افق میمانند. در نیمکرهٔ جنوبی، مثلاً استرالیا، آفریقای جنوبی و آمریکای جنوبی، در شبهای تیر بالا میآید. آن را در جنوب خاوریِ دو ستارهٔ «راهنما» در قنطورس بیابید، در همسایگی مجمر و پرگار. مثلث بزرگ و روشن آن در آسمان تاریک جنوب آشکار است.
پرسشهای رایج
مثلث جنوبی از ایران دیده میشود؟
نه، ستارههای اصلی این صورت از ایران دیده نمیشوند، چون آنقدر در جنوباند که زیر افق میمانند. برای دیدن آن باید به نیمکرهٔ جنوبی سفر کرد، مثلاً به استرالیا، شیلی یا آفریقای جنوبی. در آنجا مثلث بزرگ و روشن آن بهآسانی دیده میشود.
مثلث جنوبی چه کسی ساخت؟
پیتر دیرکسزون کایزر و فردریک دو هوتمان، دو دریانورد هلندی، که میان ۱۵۹۵ و ۱۵۹۷ در سفر به شرق صورتهای جنوبی را نقشه کردند. یوهان بایر آنها را در نقشهٔ آسمان ۱۶۰۳ منتشر کرد. این صورت از قدیمیترین صورتهای جنوبی ثبتشده است.
روشنترین ستارهٔ مثلث جنوبی کدام است؟
آتریا، آلفای مثلث جنوبی، با قدر ۱٫۹۱ روشنترین ستارهٔ این صورت است و رنگ نارنجی دارد. دو ستارهٔ دیگر، بتا با قدر ۲٫۸۳ و گاما با قدر ۲٫۸۷، هم نسبتاً درخشاناند. این سه با هم مثلث بزرگ صورت را میسازند که از نیمکرهٔ جنوبی بهآسانی دیده میشود.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.

