رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵

اخبار نجوم پنجشنبه ۲۳ مهر

اخبار امروز با سنگ‌هایی آغاز می‌شود که از پشت ماه آمده‌اند و دربارهٔ درون آن حرف می‌زنند.

🌙 ماه#

سنگ‌های پشت ماه، معمای دو چهرهٔ آن را روشن‌تر کردند

سنگ‌های پشت ماه، معمای دو چهرهٔ آن را روشن‌تر کردند
عکس: ScienceDaily Space & Time

گروهی به سرپرستی هه‌جیو هویی از دانشگاه نانجینگ، سنگ‌های آورده‌شده از پشت ماه با مأموریت چانگ‌ای-۶ (Chang’e-6) را بررسی و با نمونه‌های سمت رو به زمین مقایسه کردند. با اینکه سطح دو سوی ماه بسیار متفاوت است، نشانه‌های شیمیایی بازالت‌ها و بعضی سنگ‌های دیگر حاکی از آن است که مواد گوشتهٔ آن‌ها تفاوت چشمگیری ندارند. در عوض، سنگ‌های پوستهٔ پشت ماه منیزیم بیشتری نشان می‌دهند و در برخی نمونه‌ها، مقدار عناصر خاکی کمیاب بسیار کمتر است. پژوهشگران مدلی پیشنهاد کرده‌اند که در آن اقیانوس ماگمای ماه ابتدا نسبتاً یکنواخت سرد شد؛ سپس، پس از قفل کشندی شدن ماه، گرمای بیشترِ ناشی از نیروهای کشندی در سمت رو به زمین به شکل‌گیری تفاوت‌ها کمک کرد.

منبع خبر
🕳 سیاه‌چاله و ستارهٔ نوترونی#

دو سیاه‌چالهٔ در حال تغذیه، نزدیک هم در کیهان جوان

اخترشناسان شواهدی از دو سیاه‌چالهٔ اَبَرپرجرمِ فعال در سامانهٔ ام‌جی بی۲۰۱۶+۱۱۲ (MG B2016+۱۱۲) یافته‌اند. فاصلهٔ این دو فقط ۱۷۵ پارسک (۵۷۰ سال نوری) است و کهکشان میزبانشان را زمانی می‌بینیم که جهان تنها حدود ۲ میلیارد سال عمر داشت. این سامانه، با انتقال به سرخ ۳٫۲۷۳، فشرده‌ترین جفتِ شناخته‌شده از هسته‌های کهکشانی فعال در این انتقال به سرخ است. پژوهش در قالب پیش‌چاپ منتشر شده است.

منبع خبر
⭐ ستاره‌ها#

در قرص‌های کوچکِ ستاره‌های جوان هم حلقه پیدا شد

در قرص‌های کوچکِ ستاره‌های جوان هم حلقه پیدا شد
عکس: ALMA

اخترشناسان با آرایهٔ میلی‌متری و زیرمیلی‌متری آتاکاما (ALMA)، در ۱۱ قرص پیش‌سیاره‌ای بسیار کوچک در ناحیهٔ ستاره‌زایی لوپوس (Lupus) حلقه‌ها، شکاف‌ها و حفره‌هایی دیده‌اند. این ساختارها پیش‌تر بیشتر در قرص‌های بزرگ و درخشان دیده می‌شدند؛ حالا روشن شده که تا نواحی هم‌اندازهٔ بخش درونی منظومهٔ شمسی هم دیده می‌شوند. حلقه‌ها و شکاف‌ها می‌توانند ذرات جامد را به دام بیندازند و شاید جای آغاز شکل‌گیری سیاره‌ها باشند. چه‌بسا بسیاری از قرص‌های کوچک فقط به دلیل ریزبودن جزئیاتشان صاف به نظر می‌رسیدند.

منبع خبر
🌌 کهکشان‌ها#

پشت نقشِ کلید سُل در آسمان چه می‌گذرد؟

پشت نقشِ کلید سُل در آسمان چه می‌گذرد؟
عکس: NASA News Releases

اخترشناسان با داده‌های پرتو ایکسِ رصدخانهٔ چاندرا (Chandra) و تلسکوپ ای‌روزیتا (eROSITA) منشأ احتمالی ساختاری رادیویی با لقب «کلید سُل» را بررسی کرده‌اند. داده‌ها گاز داغ و پراکنده‌ای را در محل آن نشان می‌دهند و حاکی از برخورد دو خوشهٔ کهکشانی‌اند. به نظر پژوهشگران، این نقش احتمالاً حاصل فورانی از یک سیاه‌چالهٔ اَبَرپرجرم و سپس برخورد خوشه‌هاست. دیدن این ناحیه آسان نیست: ساختار تقریباً پشت صفحهٔ کهکشان راه شیری قرار دارد و مواد کهکشان خودمان جلوی دید را می‌گیرند.

منبع خبر
⭐ ستاره‌ها#

لبهٔ ستاره‌ها تاریک‌تر است؛ اما چقدر؟

لبهٔ ستاره‌ها تاریک‌تر است؛ اما چقدر؟
عکس: Universe Today

پژوهشگران با آرایهٔ چارا (CHARA) روشنیِ مرکز تا لبهٔ ۳۱ ستارهٔ نزدیک را در فروسرخ اندازه گرفتند. همان‌طور که در خورشید می‌بینیم، لبه‌ها کم‌نورترند، چون نورشان از مسیر بلندتری در جو ستاره می‌گذرد. این اثر در طول‌موج ۲٫۲ میکرون از ۱٫۶ میکرون ضعیف‌تر بود؛ اما اختلاف اندازه‌گیری‌شده حدود ۳۸٪ بود، نه حدود ۲۰٪ که مدل‌های جو ستاره‌ای پیش‌بینی می‌کنند. این نتیجه هم راهی برای بررسی مستقیم جو ستاره‌ها نشان می‌دهد و هم از نیاز به بازنگری مدل‌ها خبر می‌دهد.

منبع خبر

💡 واژهٔ امروز: تیرگی لبه‌ای (Limb darkening)

کم‌نورتر دیده‌شدن لبهٔ قرص یک ستاره نسبت به مرکز آن؛ نوری که از لبه می‌رسد، مسیر متفاوتی را در جو ستاره طی می‌کند.

بقیهٔ خبرهای امروز

تا فردا، آسمان را با پرسش‌های تازه تماشا کنید.

این گزارش را هر روز ساعت ۱۴:۴۹ در تلگرام بگیرید: بات را به گروه یا کانال خود اضافه کنید.

افزودن @astronews_arefi_bot

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین