استان
از اسفند ۱۴۰۰ تا امروز، مرکز لرزه‌نگاری کشوری ۱۹۲ زمینلرزه در استان خراسان جنوبی ثبت کرده است؛ قوی‌ترینشان به بزرگی ۵٫۱ در ۳ دی ۱۴۰۱، حوالی بشرویه، خراسان جنوبی بود. ۱۲ زمینلرزه از این میان ۴ یا بزرگتر بوده‌اند.
سال‌هایی که بخشی از آن‌ها داده ندارد کوتاه‌ترند؛ بایگانی شکاف‌ها را نشان می‌دهد.
در کاتالوگ جهانی سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم ۱۷۹ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر درون مرزهای استان خراسان جنوبی ثبت شده است و قوی‌ترینشان به بزرگی ۷٫۴ در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ رخ داد. ۱۳ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در این فهرست است.
زلزلههای نامدار این استان زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷، زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶ و زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ هستند؛ سرگذشت هر کدام در جدول پایین صفحه آمده است.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۷۹ زمینلرزه در کل.
| بزرگی | تاریخ | عمق |
|---|---|---|
| ۷٫۴ | ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ | ۳۳ کیلومتر |
| ۷٫۳ | ۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶ | ۱۰ کیلومتر |
| ۷٫۱ | ۶ آذر ۱۳۵۸ | ۱۰ کیلومتر |
| ۶٫۹ | ۳۱ شهریور ۱۳۲۶ | ۱۵ کیلومتر |
| ۶٫۷ | ۲۶ دی ۱۳۵۷ | ۳۳ کیلومتر |
| ۶٫۶ | ۲۳ آبان ۱۳۵۸ | ۳۳ کیلومتر |
| ۶٫۳ | ۲۷ بهمن ۱۳۱۹ | ۱۵ کیلومتر |
| ۶٫۲ | ۱۶ آبان ۱۳۵۵ | ۱۳ کیلومتر |
| ۶٫۲ | ۱۰ شهریور ۱۳۴۷ | ۱۰ کیلومتر |
| ۶٫۱ | ۳ مهر ۱۳۲۶ | ۱۵ کیلومتر |
| زلزله | تاریخ | بزرگی | سرگذشت |
|---|---|---|---|
| زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷ | ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ | ۷٫۴ | زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۴ که شهر طبس را به شدت ویران کرد و ۱۵ تا ۲۵ هزار نفر را کشت؛ از مرگبارترین زلزلههای ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: ۱۵٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰ نفر |
| زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶ | ۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶ | ۷٫۳ | زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۳ با کانونی نزدیک روستای اردکول که ناحیهٔ بیرجند و قائن را ویران کرد؛ ۱٬۵۶۷ نفر کشته، بیش از ۲٬۳۰۰ نفر مجروح و حدود ۵۰ هزار نفر بی‌خانمان شدند. جان‌باختگان: ۱٬۵۶۰ تا ۱٬۷۲۸ نفر |
| زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ | ۶ آذر ۱۳۵۸ | ۷٫۱ | زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۱ در قائنات که دو هفته پس از زلزلهٔ کوریزان رخ داد و بیشترین شدت (X مرکالی) را در این توالی داشت؛ هر دو زلزله روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: شمار قربانیان جدا از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ گزارش نشده؛ جمع هر دو حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر |
| زلزلهٔ دوست‌آباد (چرمه) ۱۹۴۷ | ۳۱ شهریور ۱۳۲۶ | ۶٫۹ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۹ در خراسان جنوبی که دوست‌آباد (چرمه) را لرزاند و همراه با پس‌لرزه‌ای ۶٫۱ سه روز بعد، حدود ۵۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۵۰۰ نفر |
| زلزلهٔ قائنات، دی ۱۳۵۷ | ۲۶ دی ۱۳۵۷ | ۶٫۷ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۷ (Ms) در قائنات که بنابر منابع ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر را کشت؛ حدود ده ماه پیش از دو زلزلهٔ بزرگ آبان و آذر ۱۳۵۸ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر، بسته به منبع |
| زلزلهٔ کوریزان (قائنات) ۱۳۵۸ | ۲۳ آبان ۱۳۵۸ | ۶٫۶ | زمینلرزهای با Ms برابر ۶٫۶ (Mw برابر ۶٫۸) در قائنات که به شمال‌شرق ایران خسارت گسترده زد؛ این زلزله و زلزلهٔ ۶ آذر ۱۳۵۸ روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: جمع دو زلزلهٔ ۱۹۷۹ قائنات حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر برآورد شده و بیشتر قربانیان از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ بودند |
| زلزلهٔ محمدآباد (قائنات) ۱۹۴۱ | ۲۷ بهمن ۱۳۱۹ | ۶٫۳ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۳ در خراسان جنوبی نزدیک قائن که فهرست NOAA آن را با نام محمدآباد و حدود ۷۳۰ کشته ثبت کرده است. جان‌باختگان: حدود ۷۳۰ نفر (فهرست NOAA) |
| زلزلهٔ فردوس ۱۳۴۷ | ۱۰ شهریور ۱۳۴۷ | ۶٫۲ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۲ تا ۶٫۴ که یک روز پس از زلزلهٔ دشت بیاض شهر فردوس و روستاهای اطراف را ویران کرد و حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ نفر |
| زلزلهٔ قائن ۱۹۷۶ | ۱۶ آبان ۱۳۵۵ | ۶٫۲ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۲ نزدیک قائن (خراسان جنوبی) که بنابر فهرست NOAA ۱۷ نفر را کشت؛ سه سال پیش از زمین‌لرزه‌های بزرگ ۱۹۷۹ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱۷ نفر (فهرست NOAA) |
| زلزلهٔ ابیز و سربیشه ۱۹۳۶ | ۹ تیر ۱۳۱۵ | ۶٫۱ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۱ در شرق خراسان جنوبی (ناحیهٔ ابیز و سربیشه) که بنابر فهرست NOAA ۱۲ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۲ نفر (فهرست NOAA) |
آخرین زمینلرزهٔ ثبتشده در استان خراسان جنوبی، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۲ روز شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۰۸ در استان خراسان جنوبی - حوالی عشق آباد بود.
بر پایهٔ کاتالوگ USGS، زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۴ در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷. زلزلههای نامدار استان در جدول همین صفحه آمدهاند.
در سالهای اخیر ۱۹۲ زمینلرزه در این استان ثبت شده است و در صد سال گذشته ۱۷۹ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر. نقشهٔ رسمی خطر نسبی زمینلرزه در آییننامهٔ ۲۸۰۰ ایران آمده است.
ایمنی
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزه‌نگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچ‌کس، از جمله فلک‌بین، نمی‌تواند زمان زمینلرزه را پیش‌بینی کند.
هر روز در تلگرام
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از مرکز لرزه‌نگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
زمین
پیش‌بینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آن‌ها را نشان می‌دهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.آزمایشگاه
فلک‌بین
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
آسمانخورشید امروز
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…