استان
از اسفند ۱۴۰۰ تا امروز، مرکز لرزه‌نگاری کشوری ۲۱۵ زمینلرزه در استان خراسان رضوی ثبت کرده است؛ قوی‌ترینشان به بزرگی ۵٫۰ در ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۴، حوالی زمان آباد بود. ۲۰ زمینلرزه از این میان ۴ یا بزرگتر بوده‌اند.
سال‌هایی که بخشی از آن‌ها داده ندارد کوتاه‌ترند؛ بایگانی شکاف‌ها را نشان می‌دهد.
در کاتالوگ جهانی سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم ۹۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر درون مرزهای استان خراسان رضوی ثبت شده است و قوی‌ترینشان به بزرگی ۷٫۱ در ۹ شهریور ۱۳۴۷ رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در این فهرست است.
زلزلههای نامدار این استان زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹، زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ و زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ هستند؛ سرگذشت هر کدام در جدول پایین صفحه آمده است.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۹۰ زمینلرزه در کل.
| بزرگی | تاریخ | عمق |
|---|---|---|
| ۷٫۱ | ۹ شهریور ۱۳۴۷ | ۱۲ کیلومتر |
| ۶٫۵ | ۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۹ | ۱۵ کیلومتر |
| ۶٫۲ | ۱۹۱۸ میلادی | ۱۵ کیلومتر |
| ۶٫۱ | ۱۶ فروردین ۱۳۹۶ | ۱۳ کیلومتر |
| ۶٫۰ | ۱۶ آذر ۱۳۵۸ | ۳۱ کیلومتر |
| ۵٫۸ | ۱۶ آبان ۱۳۱۸ | ۱۵ کیلومتر |
| ۵٫۸ | ۲۸ آذر ۱۳۱۷ | ۱۵ کیلومتر |
| ۵٫۷ | ۱۰ آذر ۱۳۵۱ | ۱۵ کیلومتر |
| ۵٫۷ | ۵ خرداد ۱۳۵۰ | ۱۷ کیلومتر |
| ۵٫۷ | ۳ مهر ۱۳۲۹ | ۱۵ کیلومتر |
| زلزله | تاریخ | بزرگی | سرگذشت |
|---|---|---|---|
| زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹ | ۱۲۰۹ میلادی | ۷٫۶ | نخستین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرست‌های تاریخی که هر بار شهر را به شدت ویران کرد؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کرده‌اند. |
| زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ | ۱۳۸۹ میلادی | ۷٫۶ | دومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرست‌های تاریخی؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کرده‌اند و روز و ماه دقیقش در منابع یکسان نیست. |
| زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ | ۹ شهریور ۱۳۴۷ | ۷٫۱ | زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۱ که دشت بیاض و کاخک (گناباد) را در خراسان ویران کرد؛ هزاران نفر در این زلزله جان باختند و صدها نفر دیگر در زلزلهٔ فردوس یک روز بعد. جان‌باختگان: حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار نفر در مجموع؛ رقم‌های رایج حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار |
| زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ | ۱۸۹۳ میلادی | ۶٫۶ | زمینلرزهای در حدود ساعت ۱۹:۳۰ به وقت محلی ۱۷ نوامبر ۱۸۹۳ که قوچان و پیرامونش را سخت ویران کرد و حدود ۱۸ هزار نفر را کشت؛ قوچان در دهه‌های پایانی سدهٔ نوزدهم چند زمینلرزهٔ بزرگ دیگر هم دید. جان‌باختگان: حدود ۱۸ هزار نفر |
| زلزلهٔ نیشابور ۱۹۴۰ | ۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۹ | ۶٫۵ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۵ در جنوب‌غرب نیشابور که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست. |
| زلزلهٔ بردسکن ۱۹۱۸ | ۳ فروردین ۱۲۹۷ | ۶٫۲ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب بردسکن (خراسان رضوی) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست. |
| زلزلهٔ تربت‌جام (سفیدسنگ) ۱۳۹۶ | ۱۶ فروردین ۱۳۹۶ | ۶٫۱ | زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۱ در شمال تربت‌جام (ناحیهٔ سفیدسنگ) که ۲ نفر را کشت و ده‌ها نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۲ نفر |
| زلزلهٔ تربت حیدریه ۱۹۲۳ | ۳ خرداد ۱۳۰۲ | ۶٫۰ | زمینلرزهای به بزرگی حدود ۶٫۰ (برخی منابع ۵٫۷) که دست‌کم یک روستا را کاملاً با خاک یکسان کرد و حدود ۲٬۲۰۰ نفر را کشت؛ رومرکز میدانی آن در غرب تربت حیدریه است و فهرست‌های لرزه‌ای مکان‌های بسیار متفاوتی برایش داده‌اند. جان‌باختگان: حدود ۲٬۲۰۰ نفر |
| زلزلهٔ کاشمر ۱۹۰۳ | ۲ مهر ۱۲۸۲ | — | زمینلرزهای نزدیک کاشمر (خراسان رضوی) که بنابر فهرست NOAA حدود ۳۵۰ نفر را کشت؛ بزرگی آن بین ۵٫۹ تا ۶٫۵ برآورد شده است. جان‌باختگان: حدود ۳۵۰ نفر (فهرست NOAA) |
| زلزلهٔ نیشابور ۱۴۰۵ | ۱۴۰۵ میلادی | — | سومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرست‌های تاریخی؛ بزرگی آن در منابع یکسان نیست (از ۶٫۷ تا ۷٫۶). |
آخرین زمینلرزهٔ ثبتشده در استان خراسان رضوی، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۶ روز سهشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۴۹ در استان خراسان رضوی - حوالی زمان آباد بود.
بر پایهٔ کاتالوگ USGS، زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۱ در ۹ شهریور ۱۳۴۷. زلزلههای نامدار استان در جدول همین صفحه آمدهاند.
در سالهای اخیر ۲۱۵ زمینلرزه در این استان ثبت شده است و در صد سال گذشته ۹۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر. نقشهٔ رسمی خطر نسبی زمینلرزه در آییننامهٔ ۲۸۰۰ ایران آمده است.
ایمنی
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزه‌نگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچ‌کس، از جمله فلک‌بین، نمی‌تواند زمان زمینلرزه را پیش‌بینی کند.
هر روز در تلگرام
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از مرکز لرزه‌نگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
زمین
پیش‌بینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آن‌ها را نشان می‌دهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.آزمایشگاه
فلک‌بین
