دانشنامهمفهوم
عکاسی نجومی Astrophotography
عکاسی نجومی عکاسی از اجرام آسمانی، از ماه و سیاره‌ها تا سحابی‌ها و کهکشان‌ها، با دوربین و تلسکوپ است که معمولاً به نوردهی طولانی، ردیابی آسمان و پردازش تصویر نیاز دارد.
عکاسی نجومی هم شاخه‌ای از نجوم است و هم هنر. دوربین در نوردهی‌های طولانی نوری را جمع میکند که چشم هرگز نمی‌بیند؛ پس عکس‌ها رنگ‌ها و ساختارهای نامرئی را آشکار می‌کنند. تاریخچهٔ آن به دههٔ ۱۸۴۰ برمی‌گردد، زمانی که جان درپر نخستین عکس ماه را گرفت و در ۱۸۵۰ ستارهٔ کرکس نشسته (وگا) برای نخستین‌بار عکاسی شد.
انواع عکاسی نجومی چیست؟
- عکاسی منظره‌ای از آسمان شب، با دوربین روی سهپایه و لنز واید، برای ثبت راه شیری و صورت‌های فلکی
- عکاسی از ماه و سیاره‌ها، با فیلم‌برداری کوتاه و روی هم‌گذاری هزاران قاب
- عکاسی از اجرام ژرفآسمان مانند سحابی‌ها و کهکشان‌ها، با تلسکوپ و نوردهی طولانی
چه تجهیزاتی لازم است؟
برای عکس‌های ساده دوربین و سهپایه کافی است. برای ثبت اجرام کم‌نور باید زمین را از چرخش آسمان جبران کرد، یعنی تلسکوپ یا دوربین را روی پایهٔ استوایی ردیاب سوار کرد. دوربین‌های ویژهٔ نجومی و فیلترهای باریک‌باند (Hα، OIII و SII) تصویر سحابی‌ها را حتی زیر آسمان شهری ممکن می‌کنند. قاعدهٔ سرانگشتی برای دوربین بی‌ردیاب این است که زمان نوردهی به ثانیه حدود ۵۰۰ تقسیم بر فاصلهٔ کانونی لنز است تا ستارگان کشیده نشوند.
پردازش و تاریکی آسمان
عکاس معمولاً ده‌ها یا صدها قاب را روی هم‌گذاری (استک) میکند تا نویز کم شود و جزئیات برجسته شود. کیفیت آسمان اهمیت دارد: آلودگی نوری نور اجرام کم‌نور را می‌پوشاند و از همین رو عکاسان از مقیاس بورتل برای سنجش تاریکی محل استفاده می‌کنند. عکاسی با تلسکوپ به صبر و تمرین نیاز دارد.
پرسش‌های رایج
### برای شروع عکاسی نجومی چه چیزی لازم است؟
یک دوربین با امکان نوردهی دستی، لنز واید، سهپایه و آسمان تاریک برای شروع کافی است. برای اجرام کمنورتر پایهٔ ردیاب لازم میشود.
### چرا ستارگان در عکس خط میشوند؟
چون زمین میچرخد و ستارگان در نوردهی طولانی جابهجا میشوند. نوردهی کوتاهتر یا پایهٔ ردیاب این مشکل را برطرف میکند.
### استک کردن چیست؟
استک کردن یعنی ترکیب چند عکس از یک هدف بهگونهای که نویز کم شود و سیگنال بیشتر نمایان شود.
### آیا با گوشی هم میتوان عکس نجومی گرفت؟
بله، بهویژه از ماه و آسمان پرستاره با حالت شب و سهپایه، ولی جزئیات اجرام ژرفآسمان به تجهیزات تخصصی نیاز دارد.