دانشنامهجرم آسمانی
ستونهای آفرینش Pillars of Creation
ستونهای آفرینش ستون‌هایی غول‌آسا از گاز و غبار سرد در سحابی عقاب‌اند که در صورت فلکی مار قرار دارند و محل زایش ستارههای تازه به شمار می‌روند.
ستونهای آفرینش یکی از شناخته‌شده‌ترین تصاویر نجومی تاریخ‌اند: برج‌هایی تاریک و انگشت‌مانند از گاز و غبار که در پس‌زمینه‌ای درخشان بالا آمده‌اند. این ساختارها بخشی از سحابی عقاب (M16) هستند و در حدود ۷۰۰۰ سال نوری از ما، در صورت فلکی مار، قرار دارند.
## ستونهای آفرینش چه هستند؟
ستون‌ها از هیدروژن مولکولی سرد و غبار ساخته شده‌اند و بلندترین‌شان حدود چهار تا پنج سال نوری ارتفاع دارد. تابش فرابنفش و بادهای ستاره‌ای خوشه‌ای از ستارههای جوان و بسیار داغ، گاز اطراف را می‌تراشد و تنها چگال‌ترین بخش‌ها به‌شکل ستون برجا می‌مانند. در نوک ستون‌ها گوی‌های کوچکی از گاز چگال دیده می‌شود که در آنها ستارههای نوزاد شکل میگیرند.
## تصویر معروف هابل
این ستون‌ها در سال ۱۹۹۵ با تلسکوپ فضایی هابل تصویربرداری شدند و عکس آنها به‌دست جف هستر و پل اسکوِن نماد این تلسکوپ شد. سحابی عقاب پیش‌تر در حدود سال‌های ۱۷۴۵ و ۱۷۴۶ توسط ژان‌فیلیپ دو شزو دیده شده بود. در سال ۲۰۲۲ تلسکوپ فضایی جیمز وب نیز نمایی فروسرخ از آنها ارائه کرد که در آن غبار تقریباً شفاف می‌شود و ستارههای نوزاد درون ستون‌ها پیدا میشوند.
## ستون‌ها تا کی می‌مانند؟
این ساختارها پایدار نیستند. تابش ستارههای همسایه به‌تدریج آنها را تبخیر می‌کند و ستون‌ها در طی چند میلیون سال از میان می‌روند. برخی پژوهشگران حتی فرضیه‌ای مطرح کرده‌اند که ابرنواختری در همین نزدیکی ممکن است آنها را پیش‌تر از بین برده باشد؛ اما نور این رخداد هنوز باید به ما برسد و موضوع قطعی نیست.
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| سحابی میزبان | سحابی عقاب (M16) |
| صورت فلکی | مار |
| فاصله | حدود ۷۰۰۰ سال نوری |
| ارتفاع بلندترین ستون | حدود ۴ تا ۵ سال نوری |
## پرسش‌های رایج
### ستونهای آفرینش کجا قرار دارند؟
ستونهای آفرینش در سحابی عقاب و در صورت فلکی مار قرار دارند. فاصلهٔ آنها تا ما حدود ۷۰۰۰ سال نوری است.
### چرا به آنها ستونهای آفرینش میگویند؟
چون در ستونهای آفرینش ستارههای تازه از گاز و غبار شکل میگیرند. این نام نمادین، تصویر زایش ستارگان را در دل ابر تاریک بازتاب میدهد.
### ستونهای آفرینش چقدر بزرگاند؟
بلندترین ستون از ستونهای آفرینش حدود چهار تا پنج سال نوری ارتفاع دارد. این یعنی طولی نزدیک به فاصلهٔ خورشید تا نزدیکترین ستارهٔ همسایه.
### آیا ستونهای آفرینش را میتوان با تلسکوپ آماتوری دید؟
سحابی عقاب با تلسکوپ آماتوری قابل مشاهده است، اما ستونهای آفرینش با جزئیات تنها در عکسهای بلندنوردهی و تلسکوپهای بزرگ دیده میشوند.
فکت علمی
دانستنی‌ها
- ۲۵ آذر ۱۴۰۴ستونهای آفرینش در سحابی عقابسحابی عقاب منطقهای است که ستارگان در آن شکل میگیرند. «ستونهای آفرینش» ستون‌هایی از گاز و غبار در این سحابیاند که ستارگان تازهای در آنها یا در لبهشان متولد میشوند.
- ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ستونهای آفرینش«ستونهای آفرینش» در سحابی عقاب ستون‌هایی از گاز و غبار میانستارهایاند، حدود ۶۵۰۰ تا ۷۰۰۰ سال نوری از ما. گاز و غبارشان در حال ساختن ستارههای تازه است و نور ستارههای جوان مجاور آهسته آنها را میفرساید.
تصویر روز ناسا
سحابی عقاب و دوستانش۲۰ خرداد ۱۴۰۵
ستونهای سحابی عقاب در نور مادون قرمز، از هابل۱۰ خرداد ۱۴۰۵
ء M16: ستونهای آفرینش ستارهها۱ آبان ۱۴۰۳
ستونهای آفرینش۲۸ مهر ۱۴۰۱