فکت علمی روز
🗂 همهٔ فکت‌ها · صفحهٔ ۱۳
۵۱۲ فکت، از تازه به قدیم؛ هر کدام با منبعش.
- شنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۴کرم‌چاله‌ها دیده نشده‌اندکرم‌چاله‌ها ساختارهایی فرضی‌اند که بر پایهٔ جواب ویژه‌ای از معادله‌های میدان اینشتین با نسبیت عام سازگارند؛ وجودشان تاکنون ثابت نشده است.
- دوشنبه ۱۱ فروردین ۱۴۰۴آتشفشان‌های آیوآیو، قمر مشتری، با بیش از ۴۰۰ آتشفشان فعال، از نظر زمین‌شناختی فعال‌ترین جرم منظومهٔ شمسی است؛ فوران برخی آتشفشان‌هایش گاز و گوگرد را تا ۵۰۰ کیلومتر بالا می‌برد.
- شنبه ۹ فروردین ۱۴۰۴حلقه‌های زحل با تلسکوپحلقه‌های زحل تقریباً کاملاً از یخ آب ساخته شده‌اند و اندکی ماده‌ی سنگی هم دارند؛ با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند، اما گالیله در ۱۶۱۰ با تلسکوپ نخستین بار آن‌ها را دید.
- جمعه ۱ فروردین ۱۴۰۴بازماندهٔ تشکیل منظومهکمربند کایپر فراتر از مدار نپتون است و بیشتر از اجرام کوچک و بازمانده‌های دوران شکل‌گیری منظومهٔ شمسی ساخته شده؛ اجرام یخی‌اش، از جمله پلوتو، از همین مواد نخستین‌اند.
- دوشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ابر اورتابر اورت ابری فرضی از میلیاردها اجرام یخی کوچک است که در فاصلهٔ ۲٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ واحد نجومی از خورشید می‌گردند؛ وجودش را یان اورت در ۱۹۵۰ پیشنهاد کرد.
- پنجشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۳رنگ سرخ مریخمریخ به‌خاطر ظاهر نارنجی‌سرخش «سیارهٔ سرخ» نامیده می‌شود.
- یکشنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۳آب مریخ از یخدر مریخ مقدار زیادی یخ روی سطح و زیر آن هست و استفادهٔ درجا از منابع خود مریخ می‌تواند جرم و هزینهٔ بار پرتاب‌شده از زمین را کم کند.
- چهارشنبه ۸ اسفند ۱۴۰۳برخورد راه شیری و آندرومدابرخورد راه شیری و آندرومدا ممکن است حدود ۴٫۵ میلیارد سال دیگر رخ دهد، هرچند پژوهشی در ۲۰۲۵ نشان داد احتمال برخورد رودررو در ده میلیارد سال آینده فقط حدود ۵۰ درصد است؛ برای کهکشان حاصل نام «میلکومدا» گذاشته‌اند.
- سه‌شنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۳هابل و تاریخ جهانهابل از فراز جو زمین تصویرهایی بسیار دقیق از فضای ژرف می‌گیرد و رصدهایش به پیشرفت‌های بزرگی در اخترفیزیک انجامیده؛ از جمله اندازه‌گیری آهنگ انبساط جهان.
- یکشنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۳عطارد جو واقعی نداردعطارد جو واقعی ندارد و فقط پوشش بسیار رقیقی از گاز دارد؛ از این رو دمای سطح در ناحیهٔ استوایی از حدود ۱۷۰- درجهٔ سانتی‌گراد در شب تا حدود ۴۲۰ درجه در روز تغییر می‌کند.
- سه‌شنبه ۲۳ بهمن ۱۴۰۳هابل و جهان دورتلسکوپ فضایی هابل کهکشان GN-z11 را یافت؛ آن را چنان می‌بینیم که ۱۳٫۴ میلیارد سال پیش بود، تنها ۴۰۰ میلیون سال پس از مهبانگ.
- یکشنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۳سیاه‌چالهٔ مرکز راه شیریدر مرکز راه شیری سیاه‌چالهٔ بسیار پرجرم Sagittarius A* است؛ نور نمی‌تواند از چنگ گرانش سیاه‌چاله بگریزد، پس خودش دیده نمی‌شود و فقط اجرام نزدیکش را می‌توان دید.
- جمعه ۱۹ بهمن ۱۴۰۳کمربند سیارک‌هاکمربند سیارک‌ها ناحیه‌ای حلقه‌مانند در منظومهٔ شمسی است که تقریباً میان مدار مشتری و مریخ قرار دارد و شمار بسیار زیادی سیارک در آن می‌گردد.
- دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۳روز مریخیشبانه‌روز مریخی، یا «سل»، حدود ۲۴ ساعت و ۳۹ دقیقه است، یعنی فقط اندکی از شبانه‌روز زمین بلندتر.
- جمعه ۱۲ بهمن ۱۴۰۳دنبالهٔ دنباله‌دارهاگرما، تابش و باد خورشیدی گاز و غبار دنباله‌دار را به دنباله‌ای می‌کشند که ممکن است از یک واحد نجومی، یعنی حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر، هم فراتر برود.
- پنجشنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۳مدار بیضی زمینمدار زمین کمی بیضی است، نه دایره‌ای کامل؛ نزدیک‌ترین فاصله‌اش تا خورشید را حضیض می‌نامند که در روزهای آغاز ژانویه رخ می‌دهد.
- شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳کندی زمان در سرعت نزدیک به نوراتساع زمان تفاوت زمان سپری‌شده میان دو ساعت است که یکی از دلیل‌هایش سرعت نسبی است و از نسبیت خاص می‌آید؛ آزمایش‌ها بارها آن را تأیید کرده‌اند و در راهبری ماهواره‌ای مثل جی‌پی‌اس اهمیت عملی دارد.
- پنجشنبه ۲۷ دی ۱۴۰۳آبی بودن آسمانآسمان روز آبی است چون ذره‌های هوا نور با طول‌موج کوتاه‌تر، مثل آبی، را بیشتر پراکنده می‌کنند.
- شنبه ۲۲ دی ۱۴۰۳صورت‌های فلکیصورت فلکی بخشی از کرهٔ آسمان است که گروهی از ستاره‌های دیدنی در آن الگو یا طرحی به چشم می‌آورند؛ فرهنگ‌های گوناگون صورت‌های فلکی خودشان را ساختند و با آن‌ها قصه گفتند.
- پنجشنبه ۲۰ دی ۱۴۰۳آلودگی نوری و آسمان شببرآورد شده که ۸۳ درصد مردم جهان زیر آسمان آلوده به نور زندگی می‌کنند و روشنایی مصنوعی دیدن ستاره‌ها را سخت‌تر کرده است.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارش‌های شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی می‌تواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان می‌دهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
