فکت علمی روز
🗂 همهٔ فکت‌ها · صفحهٔ ۲۵
۵۱۲ فکت، از تازه به قدیم؛ هر کدام با منبعش.
- یکشنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۲سرعت گریز از زمینبرای گریز از گرانش زمین، بی‌آنکه نیروی پیشران ادامه یابد، باید به سرعتی حدود ۱۱٫۲ کیلومتر بر ثانیه (نزدیک ۴۰ هزار کیلومتر در ساعت) رسید. سرعت ۲۸ هزار کیلومتر در ساعت سرعت گردش در مدار پایین زمین است.
- شنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۲تورم کیهانینظریهٔ تورم کیهانی می‌گوید جهان در لحظه‌های بسیار نخستین خود با شتابی نمایی منبسط شد. بر پایهٔ آن، همهٔ ماده و انرژی کهکشان‌های دیدنی امروز در کره‌ای با شعاع حدود ۴ در ۱۰ به توان منفی ۲۹ متر جا داشت و تا پایان تورم به ک…
- جمعه ۲۳ تیر ۱۴۰۲دنباله‌دارها، گلوله‌های برفی کیهانیدنباله‌دارها مجموعه‌هایی سست از یخ، غبار و ذره‌های سنگی کوچک‌اند. نزدیک خورشید گرم می‌شوند و گاز آزاد می‌کنند: سر یا «تاره» آن‌ها تا ۱۵ برابر قطر زمین می‌شود و دمشان حتی از یک واحد نجومی هم درازتر می‌شود.
- پنجشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۲ماه تقویم و ماه قمریماه‌های تقویم میلادی بین ۲۸ تا ۳۱ روز طول می‌کشند، ولی گردش ماه چرخهٔ فازهایش حدود ۲۹٫۵ روز است. تقویم‌ها روز کامل می‌شمارند، برای همین ماه‌ها گرد شده‌اند.
- دوشنبه ۱۹ تیر ۱۴۰۲وزن در قطب و استواوزن شما در قطب‌ها کمی بیشتر از استواست. زمین کروی کامل نیست: چرخشش استوا را برآمده می‌کند و شتاب گرانش در قطب‌ها (حدود ۹٫۸۳ متر بر مجذور ثانیه) اندکی از استوا (حدود ۹٫۷۸) بیشتر است.
- یکشنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۲انرژی تاریک، ۶۸ درصد جهانبر اساس اندازه‌گیری‌ها حدود ۶۸ درصد از انرژی کل جهان از انرژی تاریک است، و ماهیتش هنوز ناشناخته مانده است. گمان می‌رود همین انرژی انبساط جهان را شتاب می‌دهد.
- پنجشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۲مشتری، غول منظومهجرم مشتری نزدیک به دو و نیم برابر مجموع جرم همهٔ سیاره‌های دیگر منظومهٔ شمسی است. بزرگ‌ترین قمر آن، گانیمد، از سیارهٔ عطارد هم بزرگ‌تر است.
- چهارشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۲درخش سبز«درخش سبز» پدیده‌ای جوی است که در شرایط مناسب برای لحظه‌ای کوتاه هنگام غروب یا طلوع، لکه‌ای سبز بالای لبهٔ خورشید پدید می‌آورد. دلیلش آن است که جو زمین نور خورشید را با شکست وابسته به طول موج به رنگ‌های مختلف جدا می‌کند.
- سه‌شنبه ۱۳ تیر ۱۴۰۲زمان و سرعت حرکتطبق نسبیت خاص، ساعتی که نسبت به ناظر در حرکت است کندتر از ساعت ناظر می‌تپد؛ این اتساع زمان است. آزمایش‌هایی مثل پرواز دادن ساعت‌های اتمی دقیق با هواپیما آن را تأیید کرده‌اند.
- دوشنبه ۱۲ تیر ۱۴۰۲نزدیک‌ترین سیارهٔ فراخورشیدینزدیک‌ترین سیارهٔ فراخورشیدی شناخته‌شده، پروکسیما قنطورس b، حدود ۴٫۲ سال نوری از ما فاصله دارد؛ نزدیک به ۴۰ تریلیون کیلومتر. این سیاره هر ۱۱٫۲ روز زمینی یک بار به دور ستارهٔ کوتولهٔ سرخ خود می‌گردد.
- یکشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۲انرژی تاریک و انبساط جهانجهان در حال انبساط است و دانشمندان انرژی تاریک را عامل شتاب گرفتن این انبساط می‌دانند، هرچند ماهیت آن هنوز معما است.
- جمعه ۹ تیر ۱۴۰۲سفر با ماشین تا ماهفاصلهٔ متوسط ماه از زمین حدود ۳۸۴٬۳۹۹ کیلومتر (۲۳۸٬۸۵۴ مایل) است. اگر ماشینی بی‌توقف با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌توانست به آنجا برود، حدود ۱۶۰ روز، یعنی بیش از پنج ماه، راه بود.
- پنجشنبه ۸ تیر ۱۴۰۲خوشه‌های کهکشانیخوشه‌های کهکشانی بزرگ‌ترین ساختارهای شناخته‌شدهٔ کیهان‌اند که با گرانش به هم بسته مانده‌اند. آن‌ها صدها تا هزاران کهکشان را همراه با گاز داغ و ماده تاریک در خود دارند.
- چهارشنبه ۷ تیر ۱۴۰۲چگالی و ساختار سیاره‌هاسیاره‌های سنگی‌ای مثل زمین چگال‌اند و غول‌های گازی مانند مشتری و زحل از هیدروژن و هلیوم ساخته شده‌اند و چگالی کمی دارند. زحل حدود ۹۵ برابر زمین جرم دارد، با این حال چگالی‌اش (حدود ۰٫۶۹ گرم بر سانتی‌متر مکعب) از آب کمتر …
- دوشنبه ۵ تیر ۱۴۰۲چگالی ستاره‌های نوترونیستارهٔ نوترونی هستهٔ فروپاشیدهٔ یک ابرغول پرجرم است؛ شعاعش حدود ۱۰ کیلومتر و جرمش حدود ۱٫۴ برابر خورشید است. پس از سیاه‌چاله‌ها، چگال‌ترین دستهٔ شناخته‌شدهٔ اجرام ستاره‌ای به شمار می‌آید.
- یکشنبه ۴ تیر ۱۴۰۲سرنوشت خورشیدخورشید حدود پنج میلیارد سال دیگر هیدروژن هستهٔ خود را تمام می‌کند و به غول سرخ تبدیل می‌شود که احتمالاً سیاره‌های درونی را می‌بلعد. سپس لایه‌های بیرونی‌اش را می‌افشاند و هسته‌اش کوتولهٔ سفیدی می‌شود که کم‌کم سرد می‌شود.
- شنبه ۳ تیر ۱۴۰۲اندازهٔ المپوس مونسالمپوس مونس حدود ۲۲ کیلومتر بلندی و حدود ۶۰۰ کیلومتر پهنا دارد؛ آتشفشانی سپری‌شکل و غول‌پیکر در مریخ است.
- پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲یک سال کهکشانیخورشید حدود ۲۲۵ میلیون سال طول می‌کشد تا یک بار به دور مرکز کهکشان راه شیری بگردد؛ این مدت را «سال کهکشانی» می‌نامند.
- دوشنبه ۲۹ خرداد ۱۴۰۲المپوس مونسالمپوس مونس در مریخ حدود ۲۱٫۳ کیلومتر بلندی دارد و از ارتفاع اورست از سطح دریا حدود دو و نیم برابر بلندتر است. این آتشفشان سپری غول‌پیکر است.
- یکشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۲مشتری‌های داغبعضی سیاره‌های فراخورشیدی چنان به ستارهٔ خود نزدیک‌اند که مدارشان را در چند روز زمینی کامل می‌کنند. به این غول‌های گازی بسیار داغ «مشتری داغ» می‌گویند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارش‌های شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان می‌دهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
آسمانخورشید امروز
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آن‌ها را نشان می‌دهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
آسمانماه امشب