فکت علمی روز
🗂 همهٔ فکت‌ها · صفحهٔ ۲۳
۵۱۲ فکت، از تازه به قدیم؛ هر کدام با منبعش.
- دوشنبه ۳ مهر ۱۴۰۲سفر به مریخ چقدر زمان می‌بردسفر فضاپیما از زمین به مریخ با مدار انتقالی هوهمان، که کمترین سوخت را می‌خواهد، حدود ۹ ماه طول می‌کشد. پنجره‌های پرتاب مناسب هم هر ۲۶ ماه یک بار پیش می‌آیند.
- یکشنبه ۲ مهر ۱۴۰۲ابر اورتابر اورت که به نام یان اورت، اخترشناس هلندی، نامیده شده، ابری فرضی از میلیاردها جرم یخی پیرامون خورشید است. فاصلهٔ آن از خورشید از ۲٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ واحد نجومی (حدود ۰٫۰۳ تا ۳٫۲ سال نوری) برآورد می‌شود و اورت در ۱۹۵۰ آن …
- شنبه ۱ مهر ۱۴۰۲تورم کیهانی و یکنواختی جهاننظریهٔ تورم کیهانی می‌گوید جهان در لحظه‌های بسیار نخستین خود به شکل نمایی منبسط شد. بسیاری از فیزیک‌دانان باور دارند این نظریه توضیح می‌دهد چرا جهان در همه سو یکسان به نظر می‌رسد، چرا تابش زمینهٔ ریزموج کیهانی همه‌جا یک…
- پنجشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۲آبی بودن آسمانآسمان ذاتاً آبی نیست؛ مولکول‌های جو نور خورشید را در همه سو پراکنده می‌کنند و چون طول‌موج‌های کوتاه‌تر (آبی) بیشتر از بلندتر پراکنده می‌شوند، آسمان آبی دیده می‌شود. این پراکندگی ریلی است.
- سه‌شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۲چندجهانیفرضیهٔ چندجهانی مجموعهٔ فرضی همهٔ جهان‌هاست و می‌گوید شاید جهان ما یکی از بسیار جهان‌ها باشد. این ایده گمانه‌زنی است: برخی فیزیک‌دانان آن را بیشتر نگرشی فلسفی می‌دانند تا فرضیه‌ای علمی، چون نمی‌توان آن را آزمود، و تاکنو…
- یکشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ابرنواخترابرنواختر انفجاری نیرومند و پرنور از یک ستاره است. در واپسین مرحله‌های زندگی یک ستارهٔ پرجرم، یا وقتی کوتولهٔ سفیدی دچار همجوشی هسته‌ای بی‌مهار می‌شود پدید می‌آید، و اوج درخشندگی‌اش می‌تواند با کل یک کهکشان برابری کند.
- جمعه ۲۴ شهریور ۱۴۰۲طلوع و غروب خورشیدطلوع و غروب خورشید توهمی است که از حرکت خود زمین می‌آید: ناظران روی زمین در دستگاه مرجعی چرخان‌اند. حرکت روزانهٔ ظاهری خورشید و ستاره‌ها در آسمان هم از چرخش زمین به دور محور خودش است.
- سه‌شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۲ساخت تلسکوپ شکستیتلسکوپ شکستی نوعی تلسکوپ نوری است که یک عدسی را به‌عنوان شیئی برای ساختن تصویر به کار می‌برد. بزرگ‌نمایی‌اش از تقسیم فاصلهٔ کانونی عدسی شیئی بر فاصلهٔ کانونی عدسی چشمی به دست می‌آید.
- جمعه ۱۷ شهریور ۱۴۰۲چرا آسمان آبی استنور خورشید در جو زمین پراکنده می‌شود و طول‌موج‌های کوتاه‌تر مثل آبی بسیار بیشتر از قرمز پخش می‌شوند؛ این پراکندگی ریلی است. بنفش هم پراکنده می‌شود، ولی چشم ما ترکیب آبی و بنفش آسمان را مثل ترکیبی از آبی و سفید می‌بیند.
- پنجشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۲شریکان ایستگاه فضایی بین‌المللیایستگاه فضایی بین‌المللی بزرگ‌ترین فضاپیمای ساختهٔ بشر است و پنج آژانس فضایی شریک آن را اداره می‌کنند: ناسا (آمریکا)، روس‌کاسموس (روسیه)، آژانس فضایی اروپا، جاکسا (ژاپن) و آژانس فضایی کانادا.
- یکشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۲اینجینیوتی، نخستین پرواز در سیارهٔ دیگرمریخ‌نورد استقامت که فوریهٔ ۲۰۲۱ بر مریخ نشست، بالگرد کوچک اینجینیوتی را با خود برد. در آوریل ۲۰۲۱ این بالگرد نخستین پرواز موتوری و کنترل‌شده در سیارهٔ دیگر را انجام داد.
- دوشنبه ۶ شهریور ۱۴۰۲وویجر ۱، دورترین ساختهٔ بشروویجر ۱ که در ۱۹۷۷ پرتاب شد، دورترین جسم ساخته‌دست بشر از زمین است. حدود ۲۵٫۶ میلیارد کیلومتر دور است و قرار است در نوامبر ۲۰۲۶ به فاصلهٔ یک روز نوری از زمین برسد؛ یعنی سیگنالش حدود یک روز طول می‌کشد تا برسد.
- یکشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۲شراره‌های خورشیدیشراره‌های خورشیدی انفجارهای بزرگ روی خورشیدند که انرژی، نور و ذرات پرسرعت را به فضا می‌فرستند.
- شنبه ۴ شهریور ۱۴۰۲زمان در میدان گرانشطبق نسبیت عام، هرچه به جرم بزرگی نزدیک‌تر باشید زمان کندتر می‌گذرد. پس ساعت در سطح دریا اندکی کندتر از ساعتی در قلهٔ کوه می‌تپد؛ اثری بسیار کوچک ولی اندازه‌گیری‌شده.
- چهارشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۲روز و سال اورانوسیک سال اورانوس حدود ۸۴ سال زمینی است، چون اورانوس این‌همه زمان لازم دارد تا یک بار به دور خورشید بگردد؛ ولی یک روز آن، یعنی یک دور چرخش به دور خودش، فقط حدود ۱۷ ساعت و ۱۴ دقیقه طول می‌کشد.
- سه‌شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۲حلقه‌های زحلحلقه‌های زحل از ذره‌هایی ساخته شده‌اند که به دور سیاره می‌گردند؛ اندازهٔ آن‌ها از چند میکرومتر تا چند متر است و تقریباً همه از یخ آب‌اند، با اندکی مادهٔ سنگی. زحل پیچیده‌ترین و گسترده‌ترین سامانهٔ حلقه را در میان همهٔ س…
- یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۲MOXIE و اکسیژن مریخمریخ‌نورد استقامت که در فوریهٔ ۲۰۲۱ بر مریخ نشست ابزاری به نام MOXIE دارد که دی‌اکسید کربن جو مریخ را به اکسیژن تبدیل می‌کند؛ آزمایشی برای تأمین اکسیژن و سوخت موشک در سفرهای آینده.
- پنجشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۲مدار زمین و فصل‌هامدار زمین بیضی‌ای است و زمین در ژانویه به خورشید نزدیک‌ترین است، ولی فصل‌ها از فاصلهٔ خورشید پدید نمی‌آیند؛ دلیل آن کجی حدود ۲۳٫۴ درجه‌ای محور زمین است.
- سه‌شنبه ۲۴ مرداد ۱۴۰۲انرژی یک ابرنواختراوج درخشندگی یک ابرنواختر می‌تواند با کل کهکشان میزبانش برابری کند و پس از آن طی چند هفته یا چند ماه کم‌فروغ می‌شود.
- دوشنبه ۲۳ مرداد ۱۴۰۲توفان‌های مغناطیسی و شفقتوفان‌های ژئومغناطیسی، که وقتی ساختارهای پلاسمایی و مغناطیسیِ برخاسته از خورشید میدان مغناطیسی زمین را آشفته می‌کنند رخ می‌دهند، می‌توانند شفق را تا عرض‌های بسیار پایین ببرند. در توفان بزرگ ۱۸۵۹ شفق تا هاوایی، مکزیک، کو…
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارش‌های شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی می‌تواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان می‌دهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
آسمانماه امشب
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آن‌ها را نشان می‌دهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
تصویر روز ناسا · دنبالهدار و سیارکدنبالهدار پناستارز و شهاب رنگینکمانی