دانشنامهستارهها و سحابیهاجرم آسمانی
امگا قنطورس Omega Centauri
امگا قنطورس (NGC 5139) بزرگترین و پرجرمترین خوشهٔ کروی کهکشان راه شیری است که حدود ۱۷ هزار سال نوری فاصله دارد و میلیونها ستاره در خود جا داده است؛ شاید هستهٔ بازماندهٔ یک کهکشان کوتولهٔ ازهمگسیخته باشد.
نامهای دیگر: خوشه امگا قنطورس

مشخصات
| صورت فلکی | قنطورس |
|---|---|
| قدر ظاهری | حدود ۳٫۷ |
| کاشف | ادموند هالی |
بر پایهٔ منابع بازبینیشدهٔ این مدخل.
امگا قنطورس درخشانترین و بزرگترین خوشهٔ کروی کهکشان ما است. ستارهشناسان باستان آن را ستارهای معمولی میپنداشتند؛ بطلمیوس آن را ستاره ثبت کرد و ادموند هالی در سال ۱۶۷۷ نخستین بار دریافت آن ابری مبهم است. نام «امگا» از حرف یونانیای است که یوهان بایر به آن داد.
این خوشه در صورت فلکی قنطورس و آسمان جنوبی است. در بیشتر ایران میتواند با ارتفاع کم از افق جنوبی طلوع کند؛ دیدنش به افق باز و آسمان پاک نیاز دارد و از جنوب ایران مناسبتر است.
## چه چیزی امگا قنطورس را ویژه میکند؟
بیشتر خوشههای کروی ستارههایی همسن و با ترکیب شیمیایی یکسان دارند، اما امگا قنطورس چند نسل ستاره دارد، با سنها و فلزات متفاوت. جرمش حدود چند میلیون برابر خورشید و شمار ستارههایش حدود ده میلیون است. به همین دلیل بسیاری از پژوهشگران گمان میبرند این خوشه هستهٔ کهکشانی کوتوله بوده که راه شیری آن را بلعیده است. مطالعهای در سال ۲۰۲۴ شواهدی از یک سیاهچالهٔ با جرمی میانی، در حدود هشت هزار برابر خورشید، در مرکز آن گزارش کرد.
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| فاصله | حدود ۱۷ هزار سال نوری |
| قدر ظاهری | حدود ۳٫۷ |
| تعداد ستارهها | حدود ده میلیون |
| قطر | حدود ۱۵۰ سال نوری |
## چگونه امگا قنطورس را ببینیم؟
در عرضهای جنوبی با چشم غیرمسلح لکهای شبیه ستارهای مبهم است. با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ، ستارههای بیشمارش از هم جدا میشوند. بهترین زمان بهار است.
پرسشهای رایج
امگا قنطورس چیست؟
امگا قنطورس بزرگترین خوشهٔ کروی راه شیری است و میلیونها ستارهٔ کهن در آن گرد هم آمدهاند.
امگا قنطورس چقدر از ما دور است؟
امگا قنطورس حدود ۱۷ هزار سال نوری از زمین فاصله دارد.
امگا قنطورس را میشود از ایران دید؟
از بیشتر ایران با ارتفاع کم و دشواری دیده میشود؛ آسمان پاک و افق جنوبی باز لازم است و جنوب ایران شرایط بهتری دارد.
آیا امگا قنطورس یک کهکشان است؟
معمولاً خوشه بهحساب میآید، ولی چون چند نسل ستاره دارد، بسیاری فکر میکنند هستهٔ یک کهکشان کوتولهٔ قدیمی بوده است.
منابع
- Omega Centauri · ESO
آخرین بازبینی:
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از امگا قنطورس گفتهاند.
خوشه کروی امگا قنطورس۳ مهر ۱۴۰۵
خوشه کروی امگا قنطورس۴ مرداد ۱۴۰۴
خوشه کروی امگا قنطورس۲۱ تیر ۱۴۰۳
میلیون ها ستاره در امگا قنطورس۹ فروردین ۱۴۰۳
راه شیری بر فراز سرزمین عجایب فیروزه ای۸ خرداد ۱۴۰۲
میلیونها ستاره در امگا قنطورس۲۵ اسفند ۱۴۰۱






