حبابی که از ستاره عقب می‌ماند

ستاره‌ای تازه در میان هیدروژن خنثی می‌درخشد. نورش گاز نزدیک را یونیزه می‌کند و راه را برای رسیدن نور به گازهای دورتر باز می‌کند. حباب گاز یونیزه گسترش می‌یابد، اما یون‌ها هم می‌توانند دوباره با الکترون‌ها ترکیب شوند. گسترش حباب تا جایی ادامه دارد که نور یونیزه‌کنندهٔ ستاره با این بازترکیب به تعادل برسد.

این کشمکش در بازیونش کیهان چنان کند پیش می‌رود که صدها میلیون سال طول می‌کشد؛ ستاره پیش از آنکه ناحیهٔ یونیزهٔ اطرافش به گسترهٔ نهایی برسد، می‌میرد. پس روشن‌شدن یک ستاره به معنی بازشدن فوری راه نور در همهٔ گازهای اطراف نیست؛ نور پیش می‌رود و بازترکیب پیوسته در برابرش می‌ایستد.