فکت علمی روز
🗂 همهٔ فکت‌ها · صفحهٔ ۷
۵۱۲ فکت، از تازه به قدیم؛ هر کدام با منبعش.
- جمعه ۳ بهمن ۱۴۰۴میدان مغناطیسی زمین و جابه‌جایی قطب‌هامیدان مغناطیسی زمین ما را در برابر ذرات خورشیدی محافظت می‌کند. این میدان گاهی قطب‌هایش را عوض می‌کند؛ زمان‌بندی منظمی ندارد و آخرین بار حدود ۷۸۰ هزار سال پیش بود.
- پنجشنبه ۲ بهمن ۱۴۰۴پان؛ قمر پیراشکی‌شکلپان قمر کوچک زحل است که در شکاف انکه در حلقه‌های زحل می‌گردد. با جمع کردن مواد حلقه، دور استوایش برآمدگی ساخته و شکلی شبیه پیراشکی یافته است. نخستین بار در سال ۱۹۹۰ در تصویرهای وویجر ۲ کشف شد.
- سه‌شنبه ۳۰ دی ۱۴۰۴گرانش مصنوعی با چرخشبرای ساختن گرانش مصنوعی در فضا می‌توان ایستگاه یا فضاپیمایی را چرخاند تا نیروی گریز از مرکز فضانوردان را به دیواره فشار دهد، چیزی شبیه گرانش.
- دوشنبه ۲۹ دی ۱۴۰۴اسپیتزر؛ دید فروسرختلسکوپ فضایی اسپیتزر که میان ۲۰۰۳ و ۲۰۲۰ فعال بود، تلسکوپی فضایی برای نجوم فروسرخ بود و پرتو فروسرخ را ثبت می‌کرد. نامش از لایمن اسپیتزر، پیشگام ایدهٔ تلسکوپ‌های فضایی، گرفته شده است.
- یکشنبه ۲۸ دی ۱۴۰۴هیگیا؛ سیارکی تقریباً گردهیگیا چهارمین سیارک بزرگ کمربند سیارک‌هاست و شکلی تقریباً کروی دارد. به همین دلیل برخی پژوهشگران آن را سیارهٔ کوتولهٔ احتمالی می‌دانند.
- پنجشنبه ۲۵ دی ۱۴۰۴سایکی؛ سیارکی فلزیسایکی سیارک بزرگی از نوع فلزی است و تنها جسم هسته‌مانند فلزی است که تاکنون کشف شده. فضاپیمایی به همین نام در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۳ پرتاب شد تا در ۲۰۲۹ به آن برسد.
- چهارشنبه ۲۴ دی ۱۴۰۴فاصله‌های ستاره‌ای با مقیاس توپ فوتبالاگر خورشید را به اندازهٔ یک توپ فوتبال کوچک کنیم، پروکسیما قنطورس، نزدیک‌ترین ستاره، در این مقیاس حدود ۶ تا ۷ هزار کیلومتر دورتر خواهد بود.
- پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴جیمز وب و نخستین کهکشان‌هاتلسکوپ جیمز وب می‌تواند اجرامی را ببیند که برای هابل بیش از حد کهن، دوردست یا کم‌نورند، مانند نخستین ستاره‌ها و کهکشان‌هایی که در دورانی بسیار جوان از جهان شکل گرفتند.
- شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴دیموس، قمر کوچک مریخدیموس، قمر کوچک‌تر و دورتر مریخ، شعاع میانگینی حدود ۶٫۲ کیلومتر دارد و در ۳۰٫۳ ساعت یک دور به مریخ می‌گردد.
- پنجشنبه ۱۱ دی ۱۴۰۴باد خورشیدی و سپر مغناطیسیمیدان مغناطیسی زمین بیشتر ذرات باردار باد خورشیدی را منحرف می‌کند و زمین را تا حد زیادی از آن در امان نگه می‌دارد؛ تنها شمار کمی از ذرات به جو بالایی و مناطق شفق می‌رسند.
- سه‌شنبه ۹ دی ۱۴۰۴دمای زمینهٔ جهانفضای تهی میان کهکشان‌ها حدود ۲٫۷ کلوین دما دارد، یعنی حدود منفی ۲۷۰ درجهٔ سانتی‌گراد، که از تابش زمینهٔ ریزموج کیهانی می‌آید.
- سه‌شنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۴ستون‌های آفرینش در سحابی عقابسحابی عقاب منطقه‌ای است که ستارگان در آن شکل می‌گیرند. «ستون‌های آفرینش» ستون‌هایی از گاز و غبار در این سحابی‌اند که ستارگان تازه‌ای در آن‌ها یا در لبه‌شان متولد می‌شوند.
- دوشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۴پایان کاسینی در جو زحلدر ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ مسیر فضاپیمای کاسینی عمداً به جو بالایی زحل رسید تا در آن بسوزد. هدف این بود که خطر آلوده شدن قمرهای زحل، که شاید محیط‌های قابل سکونتی داشته باشند، به میکروب‌های زمینی از میان برود.
- چهارشنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۴جیمز وب؛ تلسکوپ فروسرختلسکوپ فضایی جیمز وب در نور فروسرخ می‌بیند، نوری که چشم ما نمی‌بیند. به همین دلیل می‌تواند نور بسیار کهن و کشیده‌شدهٔ نخستین کهکشان‌ها و گردوغبار پنهان را آشکار کند.
- سه‌شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۴زباله‌های فضاییبر پایهٔ برآورد ژانویهٔ ۲۰۱۹، حدود ۳۴ هزار قطعه زبالهٔ فضایی بزرگ‌تر از ۱۰ سانتی‌متر، حدود ۹۰۰ هزار قطعهٔ ۱ تا ۱۰ سانتی‌متری و بیش از ۱۲۸ میلیون قطعهٔ کوچک‌تر از یک سانتی‌متر در مدار زمین می‌چرخند. این زباله‌ها خطری برا…
- دوشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۴برخورد آزمایشی دارت با دیمورفوسدیمورفوس قمر کوچک سیارک دیدیموس است. فضاپیمای دارت ناسا در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲ به آن برخورد کرد و مدارش را حدود ۳۲ دقیقه کوتاه‌تر کرد؛ آزمایشی برای دفاع سیاره‌ای در برابر سیارک‌های نزدیک زمین.
- پنجشنبه ۱۳ آذر ۱۴۰۴ایتوکاوا؛ سیارکی از تخته‌سنگ‌های انباشتهایتوکاوا سیارکی کوچک به شکل بادام‌زمینی است و حدود ۳۳۰ متر قطر دارد. چگالی کمی دارد و پر از حفره است، پس توده‌ای از تخته‌سنگ‌های گوناگون است، نه یک تکه سنگ یکپارچه. فضاپیمای ژاپنی هایابوسا از سطح آن نمونه برداشت.
- چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۴۰۴کمک گرانشی؛ هل دادن از سیاره‌هافضاپیماها هنگام عبور از کنار یک سیاره می‌توانند از حرکت و گرانش آن برای تغییر مسیر و سرعت خود بهره ببرند و معمولاً سوخت و هزینه کمتری مصرف کنند. این روش کمک گرانشی نام دارد و دو فضاپیمای وویجر در عبور از مشتری و زحل از …
- دوشنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۴باد خورشیدیباد خورشیدی جریانی از ذرات باردار است که از لایهٔ بیرونی جو خورشید، یعنی تاج، رها می‌شود و در فاصلهٔ چند شعاع خورشیدی به سرعت‌هایی حدود ۲۵۰ تا ۷۵۰ کیلومتر بر ثانیه می‌رسد. شفق قطبی و توفان‌های ژئومغناطیسی از پدیده‌های و…
- یکشنبه ۹ آذر ۱۴۰۴فوبوس و سرنوشت نزدیک مریخفوبوس، قمر مریخ، در ۷ ساعت و ۳۹ دقیقه یک دور به دور مریخ می‌گردد، یعنی بسیار سریع‌تر از چرخش خود سیاره. شعاع مدارش هر قرن حدود ۲ متر کم می‌شود و احتمال متلاشی‌شدنش بر اثر نیروهای کشندی در حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون سال آینده …
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارش‌های شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی می‌تواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
