فکت علمی روز
🗂 همهٔ فکت‌ها · صفحهٔ ۵
۵۱۲ فکت، از تازه به قدیم؛ هر کدام با منبعش.
- چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۴۰۵میراندا، قمر وصله‌وصلهسطح میراندا، قمر اورانوس، چنان درهم‌ریخته است که شاید فقط با هم‌آهنگی مداری قابل توضیح نباشد. تاج‌هایی مانند السینور و آردن و صخرهٔ بلند ورونا از نشانه‌های گذشتهٔ پرتلاطم آن‌اند.
- پنجشنبه ۴ تیر ۱۴۰۵مشتری، غول منظومهجرم مشتری تقریباً دو و نیم برابر جرم همهٔ سیاره‌های دیگر منظومهٔ شمسی روی هم است و کمی کمتر از یک‌هزارم جرم خورشید.
- سه‌شنبه ۲ تیر ۱۴۰۵کیوب‌ست‌ها، ماهواره‌های کوچککیوب‌ست‌ها ماهواره‌هایی کوچک از جنس مکعب‌های ۱۰ سانتی‌متری‌اند که جرم هر واحدشان بیش از ۲ کیلوگرم نیست. نخستین کیوب‌ست‌ها خرداد ۱۳۸۲ (ژوئن ۲۰۰۳) به مدار رفتند و امروز بیش از ۳٬۲۰۰ کیوب‌ست پرتاب شده است.
- یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵اورانوس به پهلو خوابیدهمحور چرخش اورانوس حدود ۹۸ درجه کج است، پس این سیاره تقریباً به پهلو دور خورشید می‌چرخد. گمان می‌رود در شکل‌گیری منظومهٔ شمسی پیش‌سیارهٔ هم‌اندازهٔ زمین با آن برخورد کرده باشد. در نتیجه قطب‌های اورانوس هر کدام حدود ۴۲ سا…
- جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵معادلهٔ دریکمعادلهٔ دریک برای برآورد شمار تمدن‌های فعال و قابل ارتباط فرازمینی در کهکشان راه شیری به کار می‌رود. فرانک دریک آن را در سال ۱۹۶۱ نوشت، بیشتر برای برانگیختن گفت‌وگوی علمی دربارهٔ جست‌وجوی هوش فرازمینی.
- پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵اقیانوس پنهان اروپازیر سطح اروپا، یکی از قمرهای مشتری، اقیانوسی از آب پنهان است که شاید میزبان حیات فرازمینی باشد. طبق مدل رایج، گرمای ناشی از خم‌شدن پوسته زیر نیروی جزر و مدی آن را مایع نگه می‌دارد.
- جمعه ۲۲ خرداد ۱۴۰۵هواپیمای بی‌وزنیهواپیماهای کاهش گرانش برای مدتی کوتاه محیطی نزدیک به بی‌وزنی می‌سازند و برای تمرین فضانوردان، پژوهش و حتی فیلمبرداری بی‌وزنی به کار می‌روند.
- پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵موشک در خلأ هم کار می‌کندموشک‌ها در خلأ هم کار می‌کنند، چون اکسیدکنندهٔ لازم برای سوختن را با خود حمل می‌کنند. رانش آن‌ها از پرتاب گازهای داغ به سمت عقب ساخته می‌شود.
- شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵برخورد چیکشولوبحدود ۶۶ میلیون سال پیش سیارکی با قطر حدود ده کیلومتر با زمین برخورد کرد و دهانهٔ چیکشولوب را ساخت. این برخورد عامل اصلی انقراض دسته‌جمعی پایان دوران کرتاسه بود که همهٔ دایناسورهای غیرپرنده را از میان برد.
- سه‌شنبه ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ستاره‌های تی ثوری؛ نوزادان ستاره‌ایستاره‌های تی ثوری رده‌ای از ستاره‌های متغیرند که کمتر از حدود ده میلیون سال عمر دارند. آن‌ها ستاره‌های پیش‌دنباله‌اصلی‌اند که هنوز در حال انقباض‌اند و نزدیک ابرهای مولکولی دیده می‌شوند.
- یکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵طولانی‌ترین روزهای سالدر جاهایی که نه خیلی به استوا نزدیک‌اند و نه به قطب، روزهای انقلاب تابستانی (حدود ۲۰ تا ۲۲ ژوئن در نیم‌کرهٔ شمالی) بلندترین روشنایی روز را دارند و انقلاب زمستانی کوتاه‌ترین را.
- شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵جو اسیدی زهرهجو زهره حدود ۹۶٫۵ درصد دی‌اکسید کربن است و ابرهایی از اسید سولفوریک سراسر سیاره را پوشانده‌اند. این جو بسیار چگال و داغ‌تر از جو زمین است و دمای سطح به حدود ۴۶۷ درجهٔ سانتی‌گراد می‌رسد.
- چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵دایسون‌اسفر؛ ایده‌ای فرضیکرهٔ دایسون ابرسازه‌ای فرضی است که ستاره‌ای را فرا می‌گیرد تا بخش بزرگی از انرژی‌اش را بگیرد. این ایده فعلاً فقط آزمایشی فکری است.
- سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵هشت دقیقه تأخیر خورشیدنور خورشید حدود ۸ دقیقه و ۱۹ ثانیه طول می‌کشد تا به زمین برسد؛ پس اگر خورشید ناگهان خاموش شود، تا آن زمان نوری از آن نمی‌بینیم.
- دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵اطلس؛ قمر با کمربنداطلس، قمر کوچک زحل، مرکزی تقریباً کروی دارد که برآمدگی بزرگ و هموار استوایی دورش را گرفته است. محتمل‌ترین توضیح این است که مادهٔ حلقه را قمر جارو می‌کند و بر استوایش می‌نشیند.
- یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵آپوفیس در ۲۰۲۹سیارک آپوفیس در ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ از فاصلهٔ حدود ۳۱٬۶۰۰ کیلومتری سطح زمین می‌گذرد. در مارس ۲۰۲۱ آزمایشگاه پیشرانش جت اعلام کرد که دست‌کم تا ۱۰۰ سال آینده هیچ احتمال برخوردی با زمین ندارد.
- پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵سحابی شکارچی؛ کارخانهٔ ستارهسحابی شکارچی نزدیک‌ترین ناحیهٔ ستاره‌زایی پرجرم به زمین است و حدود ۱۲۶۷ سال نوری فاصله دارد. با چشم غیرمسلح هم دیده می‌شود و اخترشناسان در آن قرص‌های پیش‌سیاره‌ای و کوتوله‌های قهوه‌ای دیده‌اند.
- چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵سدنا؛ سالی ۱۱ هزار سالهسدنا سیارهٔ کوتولهٔ دوردستی در دورترین بخش‌های منظومهٔ شمسی است و حدود ۱۱٬۴۰۰ سال طول می‌کشد تا یک دور به دور خورشید بگردد.
- یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵منابع ماهاستفاده از منابع خود ماه در جا (ISRU) می‌تواند هزینه و خطر کاوش ماه را کم کند. اکسیژن، آهن و سیلیسیم از فراوان‌ترین عناصر سطح ماه‌اند و حدود ۴۵ درصد وزن رگولیت را اکسیژن تشکیل می‌دهد.
- شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵خلأ و جوشیدن مایعات بدندر خلأ یا فشار بسیار کم، حباب‌های بخار آب در مایعات بدن پدید می‌آید (اِبولیسم) و بافت‌ها باد می‌کنند؛ ولی فشار بخار آب در دمای بدن برای پاره کردن پوست کافی نیست، پس بدن منفجر نمی‌شود.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارش‌های شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی می‌تواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان می‌دهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آن‌ها را نشان می‌دهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
آسمانخورشید امروز
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
آسمانماه امشب