تیتان Titan

تیتان بزرگ‌ترین قمر زحل است. کریستیان هویگنس آن را در ۱۶۵۵ کشف کرد. قطرش حدود ۵۱۵۰ کیلومتر است، از عطارد بزرگ‌تر است و پس از گانیمد دومین قمر بزرگ منظومهٔ شمسی به شمار می‌رود. تیتان یگانه قمری است که جوی ضخیم دارد.

جو تیتان چگونه است؟

جو تیتان بیشتر از نیتروژن ساخته شده و مقداری متان دارد. فشار هوا در سطح حدود ۱٫۵ برابر فشار هوای سطح زمین است، و این جو چنان ضخیم و پر از مهِ نارنجی‌رنگ است که سطح قمر با چشم و نور مرئی از بیرون دیده نمی‌شود. دمای سطح حدود ۹۴ کلوین، یعنی نزدیک به منفی ۱۷۹ درجهٔ سلسیوس است.

در سطح تیتان چه چیزی هست؟

در دمای تیتان، متان و اتان مایع می‌شوند و همان نقشی را بازی می‌کنند که آب در زمین دارد: باران، رود، دریاچه و دریا. «کراکن ماره» و «لیگیا ماره» دریاهای بزرگ نیمکرهٔ شمالی‌اند. یخ آب مانند سنگ سخت سطح را می‌سازد. کوه‌ها و تپه‌های ماسه‌ای از دانه‌های آلی هم دیده می‌شوند. این چرخهٔ هیدروکربنی تیتان را از شبیه‌ترین دنیاهای منظومهٔ شمسی به زمین از نظر ساختار می‌کند. گمان می‌رود در ژرفای آن اقیانوسی از آب مایع نیز باشد.

اکتشاف تیتان

فضاپیمای کاسینی–هویگنس نقشهٔ تیتان را ترسیم کرد و در ۲۴ دی ۱۳۸۳ (۱۴ ژانویهٔ ۲۰۰۵) کاوشگر هویگنس بر سطح آن فرود آمد، یگانه فرود در منظومهٔ بیرونی. مأموریت سنجاقک (دراگون‌فلای)، پهپادی هسته‌ای، قرار است حدود ۲۰۲۸ پرتاب شود و در ۲۰۳۴ برسد.

تیتان در اخترزیست‌شناسی هم مهم است، چون شیمی آلی پیچیده‌ای دارد.

پرسش‌های رایج

### تیتان از ماه بزرگ‌تر است؟
بله، قطر تیتان حدود ۵۱۵۰ کیلومتر و از ماه زمین بزرگ‌تر است. حتی از سیارهٔ عطارد هم بزرگ‌تر است.

### آیا در تیتان آب مایع هست؟
در سطح تیتان نه؛ آنجا بسیار سرد است و دریاچه‌ها از متان و اتان‌اند. اما احتمالاً اقیانوسی از آب در اعماق آن وجود دارد.

### آیا می‌توان در تیتان زندگی کرد؟
تیتان جو ضخیم دارد، اما بسیار سرد است و اکسیژن ندارد؛ بنابراین برای انسان مناسب نیست.