نواختر Nova

نواخترها ستارگانی نو نیستند، بلکه ستارگانی کم‌نورند که ناگهان درخشان می‌شوند و نام «نو» از دید رصدگران پیشین مانده است. در این پدیده، یک کوتولهٔ سفید در سامانهٔ ستارهٔ دوتایی از همدمش گاز هیدروژن می‌گیرد.

## نواختر چگونه رخ می‌دهد؟
گازی که از ستارهٔ همدم می‌آید روی سطح داغ و چگال کوتولهٔ سفید می‌نشیند. وقتی لایه به دما و فشار کافی برسد، همجوشی هسته‌ای به‌شکل واکنشی گریزان درمی‌گیرد و بخش بزرگی از این لایه به بیرون پرتاب می‌شود. روشنایی ستاره در چند روز حدود ۸ تا ۱۵ قدر افزایش می‌یابد و پس از هفته‌ها یا ماه‌ها فروکش می‌کند.

## تفاوت نواختر و ابرنواختر
در نواختر خود ستاره بدون تغییر عمده می‌ماند و می‌تواند دوباره مادهٔ تازه جمع کند و انفجار را تکرار نماید؛ در نواخترهای بازگشتی این تکرار در چند ده سال دیده می‌شود. اما ابرنواختر نابودی کامل ستاره یا هستهٔ آن است و انرژی‌اش میلیون‌ها برابر بیشتر است.

## رصد نواخترها
در هر سال در راه شیری چند ده نواختر رخ می‌دهد، ولی بیشترشان پشت غبار کهکشان پنهان می‌مانند و فقط شمار کمی با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند. اخترشناسان آماتور نقش مهمی در کشف آن‌ها دارند؛ این کار بخشی از اخترشناسی آماتوری است.

## پرسش‌های رایج
### نواختر چیست؟
نواختر انفجاری روی سطح یک کوتولهٔ سفید است که در اثر انباشتن مادهٔ ستارهٔ همدم رخ می‌دهد و ستاره را موقتاً بسیار درخشان می‌کند.

### نواختر با ابرنواختر چه تفاوتی دارد؟
نواختر ستاره را نابود نمی‌کند و ممکن است تکرار شود، اما ابرنواختر انفجاری بسیار قدرتمندتر است که ستاره یا هستهٔ آن را از بین می‌برد.

### آیا نواختر خطری برای زمین دارد؟
نه. نواخترها بسیار دور از ما رخ می‌دهند و انرژی‌شان آن‌قدر نیست که بر زمین اثری بگذارد.

### یک نواختر چقدر درخشان می‌شود؟
نواختر می‌تواند درخشندگی‌اش را هزاران تا صدها هزار برابر خورشید کند و پس از چند هفته تا چند ماه به حالت اولیه بازگردد.