رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهستاره‌ها و سحابی‌هارویداد

نواختر Nova

نواختر انفجار گرماهسته‌ای در سطح یک کوتولهٔ سفید است که از ستارهٔ همدمش ماده می‌گیرد؛ ستاره ناگهان هزاران بار درخشان‌تر می‌شود و بدون نابودی دوباره محو می‌گردد.

نواختر
NASA/CXC/M.Weiss / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

نواخترها ستارگانی نو نیستند، بلکه ستارگانی کم‌نورند که ناگهان درخشان می‌شوند و نام «نو» از دید رصدگران پیشین مانده است. در این پدیده، یک کوتولهٔ سفید در سامانهٔ ستارهٔ دوتایی از همدمش گاز هیدروژن می‌گیرد.

## نواختر چگونه رخ می‌دهد؟
گازی که از ستارهٔ همدم می‌آید روی سطح داغ و چگال کوتولهٔ سفید می‌نشیند. وقتی لایه به دما و فشار کافی برسد، همجوشی هسته‌ای به‌شکل واکنشی گریزان درمی‌گیرد و بخش بزرگی از این لایه به بیرون پرتاب می‌شود. ستاره در چند روز بسیار روشن‌تر می‌شود و عدد قدر ظاهری آن حدود ۸ تا ۱۵ واحد کاهش می‌یابد و پس از هفته‌ها یا ماه‌ها فروکش می‌کند.

## تفاوت نواختر و ابرنواختر
در نواختر خود ستاره بدون تغییر عمده می‌ماند و می‌تواند دوباره مادهٔ تازه جمع کند و انفجار را تکرار نماید؛ در نواخترهای بازگشتی این تکرار در چند ده سال دیده می‌شود. اما ابرنواختر انفجاری بسیار پرانرژی‌تر است که ممکن است ستاره را از هم بپاشد یا با فروپاشی هسته، ستارهٔ نوترونی یا سیاه‌چاله بر جا بگذارد و انرژی‌اش میلیون‌ها برابر بیشتر است.

## رصد نواخترها
در هر سال در راه شیری چند ده نواختر رخ می‌دهد، ولی بیشترشان پشت غبار کهکشان پنهان می‌مانند و فقط شمار کمی با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند. اخترشناسان آماتور نقش مهمی در کشف آن‌ها دارند؛ این کار بخشی از اخترشناسی آماتوری است.

پرسش‌های رایج

  1. نواختر چیست؟

    نواختر انفجاری روی سطح یک کوتولهٔ سفید است که در اثر انباشتن مادهٔ ستارهٔ همدم رخ می‌دهد و ستاره را موقتاً بسیار درخشان می‌کند.

  2. نواختر با ابرنواختر چه تفاوتی دارد؟

    نواختر ستاره را نابود نمی‌کند و ممکن است تکرار شود، اما ابرنواختر انفجاری بسیار قدرتمندتر است که ممکن است ستاره را از هم بپاشد یا پس از فروپاشی هسته جرمی فشرده بر جا بگذارد.

  3. آیا نواختر خطری برای زمین دارد؟

    نه. نواخترها بسیار دور از ما رخ می‌دهند و انرژی‌شان آن‌قدر نیست که بر زمین اثری بگذارد.

  4. یک نواختر چقدر درخشان می‌شود؟

    نواختر می‌تواند درخشندگی‌اش را هزاران تا صدها هزار برابر خورشید کند و پس از چند هفته تا چند ماه به حالت اولیه بازگردد.

منابع

  1. Stellar Explosions · NASA

آخرین بازبینی:

راهنما و مقاله

برای خواندن بیشتر

همه

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

اخبار نجوم

در خبرها

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه

در چنین روزی

در تاریخ علم

در همان خبرها

مدخل‌هایی که با نواختر در یک خبر آمده‌اند.

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از نواختر گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین