فکت علمی روز
🗂 همهٔ فکت‌ها · صفحهٔ ۱۹
۵۱۲ فکت، از تازه به قدیم؛ هر کدام با منبعش.
- پنجشنبه ۲ فروردین ۱۴۰۳هسته و دم دنباله‌دارهستهٔ دنباله‌دار مجموعه‌ای سست از یخ، غبار و ذره‌های سنگی کوچک است و معمولاً از چند صد متر تا چند ده کیلومتر قطر دارد. نزدیک خورشید گاز آزاد می‌کند و «کما» می‌سازد، و باد خورشیدی و تابش خورشید دمی از گاز و غبار می‌سازند…
- شنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۲پروکسیما قنطورس دور استپروکسیما قنطورس حدود ۴٫۲۵ سال نوری با ما فاصله دارد. کاوشگر خورشیدی پارکر، سریع‌ترین جسم ساخته‌شدهٔ بشر، در نزدیک‌ترین گذرش به خورشید به ۱۹۱ کیلومتر بر ثانیه رسید؛ حتی با همین سرعت رسیدن به پروکسیما حدود ۶۷۰۰ سال طول می…
- جمعه ۲۵ اسفند ۱۴۰۲هلیوسفرهلیوسفر حبابی عظیم پیرامون منظومهٔ شمسی است که باد خورشیدی آن را پیوسته باد می‌کند. باد خورشیدی با سرعت صدها کیلومتر بر ثانیه (حدود ۲۵۰ تا ۷۵۰) می‌وزد و هلیوسفر بخش مهمی از پرتوهای کیهانی یونیزان را از منظومه دور می‌کند.
- پنجشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۲خورشید و زمین‌هاقطر خورشید حدود ۱۰۹ برابر قطر زمین است؛ پس حدود ۱٫۳ میلیون زمین در حجم خورشید جا می‌شود.
- یکشنبه ۲۰ اسفند ۱۴۰۲قلب پلوتونناحیهٔ قلب‌مانند پلوتون، توم‌بو ریجیو، بزرگ‌ترین ویژگی روشن سطح پلوتون است. بخش غربی‌اش دشتی از یخ نیتروژن است که در مرکزش یخ منوکسید کربن و متان هم فراوان است.
- شنبه ۱۹ اسفند ۱۴۰۲پرتوهای گاماپرتو گاما در انتهای پرانرژی طیف الکترومغناطیسی است و بیشترین انرژی فوتون و کوتاه‌ترین طول موج را دارد. واپاشی هستهٔ اتم‌های پرتوزا و رویدادهای ستاره‌ای مثل شراره‌های خورشیدی آن را تولید می‌کنند.
- پنجشنبه ۱۷ اسفند ۱۴۰۲لباس فضایی ایستگاهلباسی که فضانوردان ایستگاه فضایی بیرون از آن می‌پوشند، EMU، لباسی مستقل است که محافظت محیطی، تحرک، پشتیبانی حیات و ارتباط را برای فضانورد فراهم می‌کند. روی آن کوله‌ای به نام SAFER با پیشران گاز نیتروژن بسته می‌شود که اگ…
- چهارشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۲المپوس مونس، آتشفشان سپریالمپوس مونس آتشفشانی سپری است، شبیه آتشفشان‌های بزرگ جزایر هاوایی ولی بسیار بزرگ‌تر. حدود ۲۲ کیلومتر بلندی دارد و پهنای پایه‌اش حدود ۶۰۰ کیلومتر است.
- جمعه ۱۱ اسفند ۱۴۰۲سحابی شکارچیسحابی شکارچی (جباری) سحابی پرنور و نزدیکی است که حدود ۱۲۷۰ سال نوری با ما فاصله دارد و حدود ۲۵ سال نوری پهنا دارد؛ نزدیک‌ترین ناحیهٔ ستاره‌زایی پرجرم به زمین و مهد ستاره‌های تازه است.
- چهارشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۲چگالی مادهٔ ستارهٔ نوترونیستارهٔ نوترونی شعاعی در حدود ۱۰ کیلومتر و جرمی حدود ۱٫۴ برابر خورشید دارد، و چگالی‌اش از همهٔ اجرام ستاره‌ای جز سیاه‌چاله‌ها بیشتر است.
- سه‌شنبه ۸ اسفند ۱۴۰۲ابرنواخترها و عنصرهاابرنواخترها عنصرهایی مثل اکسیژن، نئون، سیلیسیم و آهن را در فضا می‌پراکنند. این مواد سرانجام به ابرهای مولکولی که زایشگاه ستاره‌اند می‌رسند. ابرنواختر در اوج می‌تواند با کل یک کهکشان برابری کند.
- یکشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۲نخستین تلسکوپ و گالیلههانس لیپرشی، عینک‌ساز آلمانی-هلندی، در ۱۶۰۸ برای تلسکوپ شکستی درخواست ثبت اختراع داد. گالیله در ۱۶۰۹ با شنیدن توصیف آن تلسکوپی ساخت، آن را بهتر کرد و با آن قمرهای مشتری را دید.
- شنبه ۵ اسفند ۱۴۰۲عطارد، کوچک‌ترین سیارهعطارد کوچک‌ترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی است، با قطر حدود ۴۸۸۰ کیلومتر.
- سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۴۰۲نگاه به گذشته با تلسکوپنور ستاره‌ها و کهکشان‌ها سال‌های بسیار طول می‌کشد تا به ما برسد؛ پس هرچه دورتر ببینیم، به گذشته‌ای دورتر نگاه کرده‌ایم.
- جمعه ۲۷ بهمن ۱۴۰۲هابل در مدار زمینتلسکوپ فضایی هابل از ۱۹۹۰ در مدار پایین زمین می‌گردد. چون بیرون از آشفتگی جو است، تصویرهایی بسیار پرجزئیات با نور زمینهٔ بسیار کمتر از تلسکوپ‌های زمینی می‌گیرد.
- دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۴۰۲آبی بودن آسمانآسمان روز به‌دلیل پراکندگی ریلی آبی است: نور خورشید به مولکول‌های ریز جو می‌خورد و نور آبی بیشتر از رنگ‌های دیگر پخش می‌شود.
- شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۲سپر مغناطیسی زمینمیدان مغناطیسی زمین مانند سپری در برابر باد خورشیدی و پرتوهای کیهانی عمل می‌کند. این میدان از حرکت جریان‌های همرفتی آهن و نیکل مذاب در هستهٔ بیرونی پدید می‌آید. گمان می‌رود نبود میدان نیرومند به ازدست‌رفتن آب نخستین مری…
- چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۲قلب یخی پلوتونناحیهٔ قلب‌مانند پلوتون، توم‌بو ریجیو، حدود ۱۵۹۰ کیلومتر پهناست و بخش غربی‌اش، اسپوتنیک پلانیشیا، دشتی حدود هزار کیلومتر پهن از یخ نیتروژن و یخ‌های دیگر است.
- یکشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۲بلندترین کوه منظومهبزرگ‌ترین کوه شناخته‌شدهٔ منظومهٔ شمسی در مریخ است: المپوس مونس، آتشفشانی سپری که بلندی‌اش حدود ۲۱٫۳ کیلومتر، یعنی حدود دو و نیم برابر اورست از سطح دریاست.
- شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۲تابش زمینهٔ کیهانیبا تلسکوپ نوری، فضای میان ستاره‌ها و کهکشان‌ها تقریباً کاملاً تاریک است؛ ولی تلسکوپ رادیویی به‌اندازهٔ کافی حساس درخششی ضعیف و تقریباً یکنواخت می‌بیند: ریزموج زمینهٔ کیهانی، تابشی که از آغاز جهان مانده و گواه اصلی نظریه…
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارش‌های شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند می‌سازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی می‌تواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
آسمانخورشید امروز
تصویر روز ناسا · دنباله‌دار و سیارکدنبالهدار پناستارز و شهاب رنگینکمانی