فکت علمی روز
🗂 همهٔ فکت‌ها · صفحهٔ ۴
۵۱۲ فکت، از تازه به قدیم؛ هر کدام با منبعش.
- سه‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵بازگشت هالیدنباله‌دار هالی تقریباً هر ۷۴ تا ۷۹ سال یک بار دیده می‌شود. آخرین بار در ۱۹۸۶ به بخش درونی منظومهٔ شمسی آمد و بازگشت بعدی‌اش اواسط ۲۰۶۱ است؛ حضیض آن برای ۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۶۱ پیش‌بینی شده است.
- شنبه ۲۴ مرداد ۱۴۰۵کپلر و داده‌های تیکو براههیوهانس کپلر قوانین حرکت سیارات را بین سال‌های ۱۶۰۹ تا ۱۶۲۱ منتشر کرد و آن‌ها را بر داده‌های دقیق رصدی تیکو براهه بنا نهاد. این قوانین مدارهای دایره‌ای و فلک تدویر کپرنیک را با مدارهای بیضوی جایگزین کردند.
- جمعه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵واحد نجومیواحد نجومی یکای طولی است که دقیقاً ۱۴۹٬۵۹۷٬۸۷۰٬۷۰۰ متر تعریف شده، یعنی حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر؛ در گذشته آن را فاصلهٔ متوسط زمین تا خورشید می‌گرفتند. نور خورشید حدود ۴۹۹ ثانیه طول می‌کشد تا یک واحد نجومی را طی کند.
- پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵جاذبهٔ کم مریخگرانش سطح مریخ تقریباً یک‌سوم گرانش زمین و دو برابر گرانش ماه است. پس اگر روی آن وزن شوید، حدود یک‌سوم وزن زمینی‌تان را نشان می‌دهد.
- یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵طوفان‌های خورشیدی و شفقطوفان ژئومغناطیسی، آشفتگی موقتی مغناطیس‌کرهٔ زمین است که پدیده‌های خورشیدی مثل پرتاب جرم تاج خورشیدی آن را برمی‌انگیزند. در طوفان مارس ۱۹۸۹ شفق قطبی تا تگزاس و فلوریدا دیده شد و شبکهٔ برق هیدرو-کبک از کار افتاد.
- شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵همجوشی هسته‌ایدر همجوشی هسته‌ای دو یا چند هسته با هم ترکیب می‌شوند و هستهٔ بزرگ‌تری می‌سازند. هستهٔ ستاره‌های فعال با همجوشی انرژی می‌گیرد و همجوشی در مهبانگ و در ستاره‌ها همهٔ عنصرهای سبک‌تر از نیکل را ساخته است.
- جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵آب روی مریخروی سطح مریخ تنها مقدارهای بسیار اندکی آب مایع، آن هم گذرا، پیدا می‌شود. بخش بزرگ آب مریخ یخ است و روی سطح و زیر آن قرار دارد.
- پنجشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵زهره، داغ‌ترین سیارهدمای سطح زهره حدود ۴۶۴ درجهٔ سانتی‌گراد است و آن را داغ‌ترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی کرده است. جو آن بسیار غلیظ‌تر از جو هر جرم سنگی دیگر منظومه است و فشارش ۹۲ برابر فشار سطح دریا در زمین است.
- چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵معادلهٔ دریک چگونه ساخته شدفرانک دریک معادلهٔ خود را در سال ۱۹۶۱ برای نخستین نشست علمی جست‌وجوی هوش فرازمینی (سِتی) نوشت. هدفش شمردن دقیق تمدن‌ها نبود، بلکه برانگیختن گفت‌وگوی علمی بود.
- چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵آینهٔ طلایی جیمز وبآینهٔ اصلی تلسکوپ فضایی جیمز وب ۶٫۵ متر قطر دارد و از ۱۸ قطعهٔ شش‌ضلعی ساخته شده که با لایهٔ نازکی از طلا پوشیده‌اند. این طلا نور فروسرخ را خوب بازمی‌تاباند.
- یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵جونو در مدار مشتریفضاپیمای جونو از ۱۳۹۵ (۲۰۱۶) در مداری قطبی به دور مشتری می‌چرخد تا ترکیب، گرانش، میدان مغناطیسی و مغناطیس‌کرهٔ قطبی این سیاره را اندازه بگیرد. میدان مغناطیسی مشتری حدود ۱۸٬۰۰۰ برابر قوی‌تر از زمین است و دور قطب‌هایش شفق…
- پنجشنبه ۱ مرداد ۱۴۰۵جابه‌جایی قطب‌های مغناطیسیمیدان مغناطیسی زمین با باد خورشیدی، جریانی از ذره‌های باردار، برهم‌کنش دارد. این میدان پایدار نیست و گاهی قطب‌های آن جابه‌جا می‌شوند؛ آخرین بار حدود ۷۸۰ هزار سال پیش بود و فاصلهٔ جابه‌جایی‌ها تقریباً تصادفی است، از کمتر…
- دوشنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۵دیموس، قمر کوچک مریخدیموس کوچک‌تر و دورتر از دو قمر مریخ است. شعاع متوسطش فقط حدود ۶٫۲ کیلومتر است و ۳۰٫۳ ساعت طول می‌کشد تا یک بار به دور مریخ بچرخد.
- پنجشنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۵سال و روز در عطاردعطارد نزدیک‌ترین سیاره به خورشید است و سال آن ۸۸ روز زمینی طول می‌کشد. چون چرخش آن هم کند است و با مدارش در تشدید ۳ به ۲ است، یک روز خورشیدی در عطارد، از طلوع تا طلوع، حدود ۱۷۶ روز زمینی است.
- چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵نقاط لاگرانژنقاط لاگرانژ جاهایی‌اند که گرانش دو جرم بزرگ، مثل خورشید و زمین، و نیروی گریز از مرکز یکدیگر را خنثی می‌کنند و جسم کوچکی می‌تواند در آن‌ها به تعادل برسد. برای همین این نقطه‌ها جای مناسبی برای ماهواره‌اند، چون سوخت کمی ب…
- یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵خوشه‌های کهکشانیخوشه‌های کهکشانی مجموعه‌هایی از صدها تا هزاران کهکشان‌اند که گرانش آن‌ها را کنار هم نگه داشته است. این خوشه‌ها بزرگ‌ترین ساختارهای شناخته‌شدهٔ بسته‌شده با گرانش در جهان‌اند.
- شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵دوز پرتو در ایستگاه فضاییفضانوردان در یک مأموریت شش‌ماهه در ایستگاه فضایی بین‌المللی حدود ۷۲ میلی‌سیورت پرتو می‌گیرند. در سفری سه‌ساله به مریخ این مقدار می‌تواند از ۱۰۰۰ میلی‌سیورت هم بیشتر شود.
- پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۵سیارک‌های توده‌ایچگالی اندازه‌گیری‌شدهٔ سیارک‌های بنو و ریوگو نشان می‌دهد درونشان توده‌ای از قلوه‌سنگ است که زیر اثر گرانش به هم پیوسته. گمان می‌رود بیشتر سیارک‌های کوچک‌تر از ده کیلومتر هم همین‌طور باشند.
- سه‌شنبه ۱۶ تیر ۱۴۰۵خطوط فراونهوفردر طیف نور خورشید خطوط جذبی تاریکی دیده می‌شود که به آن‌ها خطوط فراونهوفر می‌گویند. این خطوط وقتی پدید می‌آیند که اتم‌های جو خورشید نور برخاسته از سطح درخشان خورشید را جذب کنند.
- دوشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۵مایع روی سطح تیتانتیتان، بزرگ‌ترین قمر زحل، جز زمین تنها جرم شناخته‌شده در منظومهٔ شمسی است که شواهد روشنی از پیکره‌های پایدار مایع روی سطحش دارد. این قمر جوّی غلیظ‌تر از جوّ زمین هم دارد.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارش‌های شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی می‌تواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان می‌دهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
آسمانماه امشب
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آن‌ها را نشان می‌دهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
آسمانخورشید امروز
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و داده‌های روز در صفحهٔ گزارش.