ء ژولیوس سزار و روزهای کبیسه

در سال ۴۶ قبل از میلاد ژولیوس سزار سیستم تقویم را اصلاح کرد. بر اساس توصیه‌های اخترشناس Sosigenes از اسکندریه، تقویم جولیان شامل یک روز کبیسه در هر چهار سال می‌شود تا این واقعیت را توضیح دهد که طول یک سال زمینی کمی بیشتر از ۳۶۵ روز است. در اصطلاح امروزی، زمانی که این سیاره یک بار به دور خورشید بچرخد، میانگین ۳۶۵.۲۴۲۱۹ روز خورشیدی است. بنابراین اگر سال‌های تقویم دقیقاً شامل ۳۶۵ روز می‌شدند، هر ۴ سال یک روز از سال زمین دور می‌شدند و در نهایت جولای (به نام خود ژولیوس سزار) در زمستان نیمکره شمالی رخ می‌داد. با اتخاذ یک سال کبیسه با یک روز اضافی در هر چهار سال، سال تقویم جولیان بسیار کمتر خواهد شد. در ۱۵۸۲ پاپ گرگوری سیزدهم تنظیم دقیق‌تری ارائه کرد: روزهای کبیسه نباید در سال‌هایی که به ۰۰ ختم می‌شوند رخ دهند، مگر آنکه بر ۴۰۰ بخش‌پذیر باشند. این سامانهٔ تقویم گرگوری همان است که امروز به‌طور گسترده استفاده می‌شود. البته اصطکاک جزر و مدی در سامانهٔ زمین-ماه چرخش زمین را کند می‌کند و به‌تدریج طول روز را حدود ۱٫۴ میلی‌ثانیه در هر سده بیشتر می‌کند. یعنی روزهای کبیسه‌ای مانند امروز حدود ۴ میلیون سال دیگر لازم نخواهند بود. این سکهٔ نقرهٔ رومی، یک دیناریوس (denarius)، ژولیوس سزار (چپ) و ونوس، الههٔ عشق رومی، را نشان می‌دهد.