مولکول Molecule

مولکول‌ها را می‌توان آجرهای ساختمان بسیاری از مواد دانست. اتم‌های یک مولکول با پیوند شیمیایی به هم چسبیده‌اند و چینش و فاصلهٔ آن‌ها شکل مولکول را معین می‌کند. مولکول آب (H₂O) از دو اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن ساخته شده و شکلی خمیده دارد، که دلیل بسیاری از ویژگی‌های شگفت‌انگیز آب است.

## مولکول، ترکیب و عنصر چه فرقی دارند؟
اگر مولکول فقط از یک نوع اتم باشد، مثل O₂ و N₂ و O₃، آن را مولکول عنصری می‌نامیم. اگر از چند نوع اتم ساخته شود مانند H₂O و CO₂ و CH₄، ترکیب مولکولی است. همهٔ مواد از مولکول ساخته نشده‌اند: نمک خوراکی و فلزها شبکه‌های بزرگ بلوری‌اند و مولکول مجزا ندارند، و گازهای نجیب مانند هلیوم از اتم‌های تکی تشکیل می‌شوند.

## ابرمولکول‌ها و مولکول‌های زیستی
برخی مولکول‌ها بسیار بزرگ‌اند. پروتئین‌ها از هزاران اتم و دی‌ان‌ای از میلیاردها اتم ساخته شده است. این درشت‌مولکول‌ها پایهٔ حیات‌اند. شکل سه‌بعدی یک پروتئین کار آن را در سلول تعیین می‌کند. پلاستیک‌ها و نشاسته پلیمرند، یعنی زنجیره‌هایی از واحدهای تکرارشونده.

## مولکول‌ها در فضا
مولکول‌ها در کیهان هم هستند. اخترشناسان در فضای میان‌ستاره‌ای و ابرهای مولکولی ترکیب‌هایی چون آب، آمونیاک و الکل، و در شهاب‌سنگ‌ها و دنباله‌دارها آمینواسیدها یافته‌اند. این ابرها زادگاه ستاره‌ها هستند (ابر مولکولی). دانشمندان با طیف‌سنجی از نور جذب‌شده، مولکول‌های دوردست را شناسایی می‌کنند.

## پرسش‌های رایج
### مولکول از چه ساخته شده است؟
از دو یا چند اتم که با پیوند شیمیایی به هم متصل شده‌اند. اتم‌ها خود از پروتون، نوترون و الکترون ساخته می‌شوند.

### مولکول آب چند اتم دارد؟
مولکول آب سه اتم دارد: دو هیدروژن و یک اکسیژن. زاویهٔ میان دو پیوند حدود ۱۰۴٫۵ درجه است.

### آیا همهٔ مواد مولکولی‌اند؟
نه. مواد یونی مثل نمک و فلزها و بلورهای کوالانسی مثل الماس مولکول جدا ندارند و شبکه‌ای پیوسته‌اند. با این حال گازها و مایعات رایج بیشتر مولکولی‌اند.