رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۱۲ نوامبر

امسال ۲۱ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۱۲ نوامبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۸۴۲فیزیک و شیمی · زادروز · ۲۱ آبان ۱۲۲۱

کشف یک گاز از دل اندازه‌گیری

۱۸۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۴۲، جان ویلیام استرات، مشهور به لرد ریلی (Lord Rayleigh)، به دنیا آمد. این فیزیک‌دان انگلیسی در آکوستیک و نورشناسی پژوهش‌های بنیادی داشت و برای بررسی چگالی گازها و جداسازی آرگون نوبل فیزیک گرفت. اندازه‌گیری ویژگی‌های گازها به شناخت جزئی از هوای پیرامون ما کمک کرد که پیش‌تر جداگانه شناخته نشده بود. در چنین کاری، تفاوت‌های کوچک عددی می‌توانند نشانهٔ تفاوتی واقعی در ماده باشند. داستان ریلی یادآور این است که کشف همیشه با منظره‌ای عجیب آغاز نمی‌شود؛ گاهی اندازه‌گیری دقیق چیزی آشنا، پرسشی تازه دربارهٔ ترکیب همان چیز پیش می‌آورد.

۱۹۸۰نجوم و فضا · رویداد · ۲۱ آبان ۱۳۵۹

نزدیک‌ترین عبور وویجر ۱ از زحل

۴۶ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۸۰، فضاپیمای وویجر ۱ موفق شد با عبور از زیر حلقه‌های زحل و نزدیک شدن تا فاصله ۷۷ هزار مایلی این سیاره شگفت‌انگیز، تصاویر و داده‌هایی بی‌نظیر را به زمین ارسال کند. این ملاقات نزدیک نه تنها به دانشمندان امکان داد ساختار و ترکیبات حلقه‌های زحل را بهتر درک کنند، بلکه به درک ما از ماهیت سیارات غول‌پیکر و منظومه شمسی کمک شایانی کرد و وویجر ۱ را به یکی از موفق‌ترین مأموریت‌های تاریخ اخترشناسی تبدیل نمود.

۱۹۸۴نجوم و فضا · رویداد · ۲۱ آبان ۱۳۶۳

نجات ماهواره‌ٔ پالاپا بی-۲

۴۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۸۴، فضانوردان برای نخستین بار در تاریخ بشر عملیات نجات یک ماهواره را در فضا انجام دادند؛ ماهواره Palapa B-۲ که دچار نقص شده بود، توسط شاتل فضایی دیسکاوری بازیابی و به زمین بازگردانده شد. این عملیات جسورانه، نقطه عطفی در فناوری فضایی به شمار می‌رود و نشان داد انسان می‌تواند نه تنها ابزارها و ماهواره‌ها را به فضا ارسال کند، بلکه قادر به تعمیر و بازیابی آن‌ها نیز هست؛ دستاوردی که افق‌های جدیدی را برای اکتشافات فضایی گشود.

۲۰۱۴نجوم و فضا · رویداد · ۲۱ آبان ۱۳۹۳

فرود روی هستهٔ یک دنباله‌دار

۱۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۲۰۱۴، فیله (Philae)، فرودگر همراه روزتا (Rosetta)، به سطح دنباله‌دار چوریوموف–گراسیمنکو رسید و نخستین فرود روی هستهٔ یک دنباله‌دار را رقم زد. فرود مطابق برنامه پیش نرفت: سامانهٔ مهار عمل نکرد و دستگاه پیش از قرارگرفتن در محل نهایی، چند بار از سطح جدا شد. با این حال، فیله تصویرها و داده‌هایی به زمین فرستاد. این تجربه بخشی از دشواری کار روی جرمی کوچک را آشکار کرد؛ جایی که رسیدن به سطح با ثابت‌ماندن روی آن یکسان نیست. روزتا و فرودگرش فرصتی برای بررسی مستقیم یکی از اجرام کهن منظومهٔ شمسی فراهم کردند.

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۹۱۶پرسیوال لوول (Percival Lowell)، بنیان‌گذار رصدخانهٔ لوول و آغازگر جست‌وجویی که به کشف پلوتو انجامید، درگذشت.
  • ۲۰۲۰ماساتوشی کوشیبا (Masatoshi Koshiba)، برندهٔ نوبل فیزیک برای آشکارسازی نوترینوهای کیهانی، درگذشت.

چهار قرن در یک نگاه

۱۲ نوامبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت1980 — Saturn space probe — In 1980, the space probe Voyager I travelled under the rings and within 77,000 miles of Saturn. The NASA space probe Voyager I makes its closest approach to Saturn and takes the first images of its rings. — The National Aeronautics 1916 — Percival Lowell — American astronomer who predicted the existence of the planet Pluto and initiated the search that ended in its discovery. Lowell was also passionately committed to finding proof of intelligent life on Mars. In 1894, he founded the Lowell 2020 — Masatoshi Koshiba — Masatoshi Koshiba received the 2002 Nobel Prize in Physics "for pioneering contributions to astrophysics, in particular for the detection of cosmic neutrinos". 1842 — Sir John William Strutt, Lord Rayleigh — John William Strutt, Third Baron Rayleigh was an English physical scientist, 3rd Baron of Rayleigh (of Terling Place) who made fundamental discoveries in the fields of acoustics and optics that are basic to the the 2014 — Philae (spacecraft) — The European Space Agency's lander Philae touched down on 67P/Churyumov–Gerasimenko, becoming the first spacecraft to land on a comet. — Philae is a robotic European Space Agency lander that accompanied the Rosetta spacecraft until ۱۸۴۲ — کشف یک گاز از دل اندازه‌گیری ۱۹۸۰ — نزدیک‌ترین عبور وویجر ۱ از زحل ۱۹۸۴ — نجات ماهواره‌ٔ پالاپا بی-۲ ۲۰۱۴ — فرود روی هستهٔ یک دنباله‌دار ۱۹۱۶ — پرسیوال لوول (Percival Lowell)، بنیان‌گذار رصدخانهٔ لوول و آغازگر جست‌وجویی که به کشف پلوتو انجامید، درگذشت. ۲۰۲۰ — ماساتوشی کوشیبا (Masatoshi Koshiba)، برندهٔ نوبل فیزیک برای آشکارسازی نوترینوهای کیهانی، درگذشت.
نجوم و فضافیزیک و شیمیمنبع‌ها

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین