۱۸۴۳ریاضی و فناوری · رویداد · ۲۴ مهر ۱۲۲۲
ایدهای که روی پل نوشته شد
۱۸۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۴۳، ویلیام روآن همیلتون (William Rowan Hamilton) هنگام قدمزدن کنار کانال سلطنتی دوبلین، به راهی تازه برای جبر رسید. او مدتها دنبال روشی بود که مسئلههای هندسی سهبعدی را با مجموعهای از عددها بیان کند. سرنخ ناگهانی این بود: بهجای سه جزء، چهار جزء لازم است. ایدهٔ کواترنیونها آنقدر هیجانزدهاش کرد که رابطهٔ اصلی را روی پلی در مسیر حک کرد. این دستگاه جبری، گسترشی از عددهای حقیقی است که در آن ترتیب ضرب اهمیت دارد؛ نتیجهٔ ضرب دو کمیت لزوماً با جابهجاکردن آنها همان نمیماند.
۱۹۶۴فیزیک و شیمی · رویداد · ۲۴ مهر ۱۳۴۳
نخستین آزمایش هستهای چین
۶۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۴، چین نخستین آزمایش بمب اتمی خود را انجام داد و به پنجمین کشور دارای سلاح هستهای در جهان بدل شد. این انفجار در منطقهای دورافتاده در نزدیکی دریاچه لوپ نور در آسیای مرکزی انجام گرفت و انرژی آزادشده از آن معادل ۲۰,۰۰۰ تن TNT برآورد شد. این رویداد نقطه عطفی در تاریخ چین بود، چرا که این کشور را به عنوان یک قدرت هستهای در صحنه جهانی معرفی کرد و بخشی از تلاشهای آن برای تقویت توان دفاعی و مقابله با سیاستهای تهدیدآمیز هستهای آمریکا بود.
۱۹۸۲نجوم و فضا · رویداد · ۲۴ مهر ۱۳۶۱
بازیافت دنبالهدار هالی
۴۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۸۲، دنبالهدار هالی برای سیامین بار ثبتشده خود مشاهده شد. این رویداد توسط تیمی از ستارهشناسان به رهبری دیوید جوت و جی. ادوارد دنیلسون در رصدخانه پالومار با استفاده از تلسکوپ ۵ متری هیل رخ داد. آنها موفق شدند این دنبالهدار را که فراتر از مدار زحل و حدود ۱.۶ میلیارد کیلومتر از خورشید فاصله داشت، رصد کنند؛ در حالی که ۵۰ میلیون برابر کمنورتر از حد بینایی انسان بود و نیاز به تجهیزات الکترونیکی ویژه و قوی داشت. دنبالهدار هالی یکی از مشهورترین اجرام منظومه شمسی است که هر ۷۶ سال یکبار به نزدیکی زمین بازمیگردد.
۲۰۰۶فیزیک و شیمی · رویداد · ۲۴ مهر ۱۳۸۵
اعلام ساخت عنصر ۱۱۸
۲۰ سال پیش در چنین روزی، در سال ۲۰۰۶، پژوهشگران روسی و آمریکایی موفق به اعلام ساخت سنگینترین عنصر مصنوعی جهان شدند. این کشف مهم توسط برخورد یونهای کلسیم با عنصر مصنوعی کالیفرنیوم انجام شد و عنصری خلق شد که کمتر از یک میلیثانیه پایدار بود و سپس به سرعت به عناصر ۱۱۴ و ۱۱۲ فروپاشید. این عنصر، در صورت تأیید، نخستین گاز نجیب مصنوعی ساختهشده توسط بشر است و دستاوردی بزرگ در فیزیک هستهای و شناخت عناصر شیمیایی بهشمار میرود.
۲۰۲۱نجوم و فضا · رویداد · ۲۴ مهر ۱۴۰۰
لوسی، مسافر گذشتهٔ منظومهٔ شمسی
۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۲۰۲۱، لوسی (Lucy) از زمین پرتاب شد؛ کاوشگری که مقصدش خود مشتری نبود، بلکه سیارکهایی بود که در مدار این سیاره دور خورشید میگردند. این سیارکهای تروجان، جلوتر یا عقبتر از مشتری حرکت میکنند. برنامهٔ لوسی دیدار نزدیک با چند سیارک است، اما نه با فرود روی آنها؛ فضاپیما هنگام گذر، فرصت کوتاهش را صرف بررسی هر جهان کوچک میکند. چنین سفری بهجای تمرکز بر یک مقصد بزرگ، چند نمونهٔ متفاوت را کنار هم میگذارد تا شناخت بهتری از خانوادهٔ سیارکها به دست آید.