۱۶۰۱نجوم و فضا · درگذشت · ۲ آبان ۰۹۸۰
دادههایی که پس از اخترشناس زنده ماندند
درست ۴۲۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۶۰۱، تیکو براهه (Tycho Brahe) درگذشت؛ اخترشناسی که پیش از رواج تلسکوپ، رصدهای بسیار دقیقی از آسمان انجام داده بود. اهمیت کارش فقط در یک مشاهدهٔ چشمگیر نبود؛ سالها اندازهگیری منظم، مجموعهای از دادههای قابلمقایسه ساخت. این رصدها بعدها برای پژوهش یوهانس کپلر (Johannes Kepler) دربارهٔ حرکت سیارهها اهمیت اساسی پیدا کردند. براهه از مدلی دفاع میکرد که با مدل خورشیدمرکزی یکسان نبود، اما دادههایش فراتر از نظر شخصی او کاربرد یافتند. در علم، نتیجهٔ یک اندازهگیری دقیق میتواند عمر طولانیتری از توضیحی داشته باشد که نخست برایش پیشنهاد شده است.
۱۶۳۲زیست و پزشکی · زادروز · ۳ آبان ۱۰۱۱
دنیایی زنده در یک قطره آب
۳۹۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۶۳۲، آنتونی فان لیوونهوک (Antonie van Leeuwenhoek) به دنیا آمد؛ پژوهشگری که با عدسیهای کوچک و میکروسکوپهای ساده، جهانی نادیده را آشکار کرد. او به سراغ نمونههای معمولی میرفت و در آنها موجودات بسیار ریزی میدید که چشم بدون ابزار نمیتوانست تشخیصشان دهد. مشاهدهٔ باکتریها و تکیاختگان، و بررسی سلولهایی مانند گلبولهای قرمز، از کارهای مهم او بود. لیوونهوک نشان داد ابزار لزوماً نباید ظاهری پیچیده داشته باشد تا دری تازه به شناخت باز کند؛ عدسی خوب، مشاهدهٔ دقیق و گزارش روشن، میتوانند نگاه ما به زندگی را تغییر دهند.
۱۸۳۶ریاضی و فناوری · رویداد · ۲ آبان ۱۲۱۵
حق اختراع کبریت فسفری
۱۹۰ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۳۶، آلونزو دوایت فیلیپس نخستین حق ثبت اختراع کبریت ایمنی فسفری را در آمریکا دریافت کرد. این کبریت که به “لوکو فوکو” یا “لوسیفر” معروف شد، برای نخستینبار امکان روشن کردن آتش تنها با کشیدن آن بر هر سطح زبر را فراهم میکرد و جایگزین امنتر و آسانتری نسبت به روشهای پیشین بود. اختراع کبریت اصطکاکی تحولی اساسی در زندگی روزمره ایجاد کرد و با گسترش استفاده از گاز و رواج سیگار کشیدن، میلیونها عدد از این کبریتها به سرعت وارد زندگی مردم شد.
۱۸۶۱ریاضی و فناوری · رویداد · ۲ آبان ۱۲۴۰
تکمیل تلگراف سراسر آمریکا
۱۶۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۶۱، با تکمیل اولین سیستم تلگراف بین قاره ای در ایالات متحده، نقطه عطف مهمی در ارتباطات راه دور به دست آمد. ساخت این سیستم توسط شرکت وسترن یونیون تلگراف و همکارانش به دلیل جنگ داخلی جاری و موانع جغرافیایی مانند کوه های راکی و سیرا نوادا با چالش های متعددی روبرو شد. در روز تکمیل آن، قاضی استفان جی فیلد کالیفرنیا اولین پیام تلگراف بین قاره ای را به رئیس جمهور آبراهام لینکلن فرستاد. این دستاورد مهم منجر به انقلابی در ارتباطات شد و امکان انتقال سریع پیامها از ساحل به ساحل را فراهم کرد و Pony Express را که قبلا سریعترین حالت ارتباطی بین شرق و غرب بود، ظرف دو روز منسوخ کرد. سیستم تلگراف بین قاره ای آغاز عصر جدیدی در تبادل اطلاعات و ارتباطات بود.
۱۹۳۹ریاضی و فناوری · رویداد · ۱ آبان ۱۳۱۸
جوراب نایلونی به بازار آمد
۸۷ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۹، جورابهای نایلونی برای اولین بار در ایالات متحده به فروش رسیدند. محصول نایلون که توسط شرکت DuPont تجاری شد، اولین الیاف مصنوعی بود که به طور کامل از منابع معدنی تولید میشد. این الیاف قوی و الاستیک توسط زنان به عنوان جایگزینی برای جورابهای ابریشمی محبوب شد و از آن پس به "نیلون" معروف شد. این دستاورد علمی نشاندهنده پیشرفتی بزرگ در شیمی مواد بود که راه را برای توسعه بسیاری از محصولات مصنوعی دیگر باز کرد.
۲۰۰۳ریاضی و فناوری · رویداد · ۲ آبان ۱۳۸۲
آخرین پرواز تجاری کنکورد
۲۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۲۰۰۳، با آخرین پروازهای برنامه ریزی شده کنکورد بریتیش ایرویز، دوران خدمات رسانی مافوق صوت به مسافران به پایان رسید. خدمات کنکورد ایرفرانس قبلاً در ماه مه همان سال به پایان رسیده بود. هواپیمای حمل و نقل مافوق صوت (SST) در سال ۱۹۷۶ شروع به کار کرد و برای نزدیک به سه دهه تجربه منحصر به فردی را برای مسافران فراهم کرد و در کمتر از سه ساعت از اقیانوس اطلس عبور کرد. با این حال، افزایش هزینه های سوخت و تعمیر و نگهداری، همراه با سقوط مرگبار کنکورد فرانسوی در سال ۲۰۰۰، ادامه خدمات را از نظر اقتصادی غیرقابل تحمل کرد. بازنشستگی کنکورد پایانی بر یک فصل فوق العاده در تاریخ هوانوردی بود.