تصویر روز ناسا · آسمان زمین
۵۰ سال نوری تا ۵۱ پگاسوس
50 Light-years to 51 Pegasi
جمعه ۱۸ مهر ۱۴۰۴ · 10 October 2025
فقط ۵۰ سال نوری تا ۵۱ پگاسوس (۵۱ Pegasi) فاصله است. جای آن ستاره در این عکس مشخص شده که در اوت ۲۰۲۵ در شبی گرفته شده که بیشتر ستارگان روشنتر بالای گنبد رصدخانهٔ اوتپروانس فرانسه دیده میشدند. سی سال پیش، در اکتبر ۱۹۹۵، دو اخترشناس به نامهای میشل مِیور و دیدیه کِلوز کشفی مهم را که در همین رصدخانه انجام شده بود اعلام کردند. آنها با یک طیفنگار دقیق سیارهای را در مدار ۵۱ Peg یافته بودند، نخستین سیارهٔ فراخورشیدی شناختهشده در گرد یک ستارهٔ خورشیدمانند. میور و کلوز با این طیفنگار تغییرات سرعت شعاعی ستاره را اندازه گرفته بودند، لرزشی منظم که کشش گرانشی سیارهٔ در حال گردش پدید میآورد.
این سیاره ۵۱ Pegasi b نام گرفت و معلوم شد جرمش دستکم نصف مشتری و دورهٔ مداریاش ۴٫۲ روز است؛ یعنی این سیارهٔ فراخورشیدی بسیار نزدیکتر به ستارهٔ مادرش است تا عطارد به خورشید. کشفشان بهسرعت تأیید شد و میور و کلوز سرانجام در سال ۲۰۱۹ جایزهٔ نوبل فیزیک را گرفتند. ۵۱ Pegasi b که امروز نمونهٔ نخستین دستهٔ سیارات فراخورشیدی موسوم به مشتریهای داغ (hot Jupiters) شناخته میشود، در سال ۲۰۱۵ رسماً دیمیدیوم (Dimidium) نام گرفت، واژهای لاتین به معنی نیم. از زمان کشفش، یعنی ۳۰ سال پیش، بیش از ۶۰۰۰ سیارهٔ فراخورشیدی پیدا شده است.
۱۷ مهر
۱۶ مهر
۱۵ مهر
۱۴ مهر
۱۳ مهر
۱۱ مهر
۱۰ مهر
۹ مهر
۸ مهر
۷ مهر
۶ مهر
۵ مهر
۴ مهر
۳ مهر
۲ مهر
۱ مهر
۳۱ شهریور
۳۰ شهریور
۲۹ شهریور
۲۸ شهریور
۲۷ شهریور
۲۶ شهریور
۲۵ شهریور