ام۱۳: خوشه کروی بزرگ در صورت فلکی هرکول

در سال ۱۷۱۶، ستاره‌شناس انگلیسی، ادموند هالی نوشت: «این فقط یک لکه کوچک است، اما وقتی آسمان صاف باشد و ماه نباشد، با چشم غیرمسلح دیده می‌شود.» امروزه ام۱۳ با نام خوشه کروی بزرگ هرکول شناخته می‌شود و یکی از درخشان‌ترین خوشه‌های ستاره‌ای در آسمان نیمکره شمالی است. اگر با تلسکوپ به آن نگاه کنیم، می‌توانیم صدها هزار ستاره‌ی این خوشه‌ی شگفت‌انگیز را ببینیم. این خوشه حدود ۲۵ هزار سال نوری از ما فاصله دارد و ستاره‌هایش در منطقه‌ای به قطر ۱۵۰ سال نوری جمع شده‌اند. اگر به سمت مرکز خوشه برویم، در مکعبی به ضلع فقط ۳ سال نوری، بیش از ۱۰۰ ستاره جا می‌گیرند. برای مقایسه، نزدیک‌ترین ستاره به خورشید ما بیش از ۴ سال نوری فاصله دارد. کسانی که در گذشته با تلسکوپ به این خوشه نگاه می‌کردند، سه نوار تاریک را دیدند که با زاویه تقریبی ۱۲۰ درجه کنار هم قرار دارند و اینجا درست زیر مرکز خوشه دیده می‌شوند. این شکل که پروانه در M13 (propeller) نام دارد، احتمالاً اثر نوری تصادفی توزیع ستاره‌هاست که از دید ما در برابر هسته چگال خوشه دیده می‌شود.