رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۲۱ نوامبر

امسال ۳۰ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۲۱ نوامبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۶۷۶نجوم و فضا · رویداد · ۱ آذر ۱۰۵۵

رومر چطور از گرفت‌های قمر مشتری به سرعت محدود نور پی برد؟

درست ۳۵۰ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۶۷۶، اوله رومر (Ole Rømer) نتیجهٔ پژوهشش دربارهٔ سرعت نور را در فرهنگستان علوم پاریس ارائه کرد. او زمان‌بندی گرفت‌های آیو، قمر مشتری، را بررسی کرده بود و تفاوت زمان‌های دیده‌شده را با تغییر فاصلهٔ زمین و مشتری مرتبط دانست. پیام اصلی این بود که نور آنی نمی‌رسد؛ پیمودن فاصله زمان می‌خواهد. اندازه‌گیری زمان در منظومهٔ شمسی به پرسشی دربارهٔ خود نور پاسخ می‌داد. این یک آزمایش رومیزی نبود: رومر با دنبال کردن حرکت زمین و گردش یک قمر توانست دربارهٔ یکی از ویژگی‌های بنیادی نور تحقیق کند.

۱۷۸۳ریاضی و فناوری · رویداد · ۳۰ آبان ۱۱۶۲

نخستین پرواز انسان با بالن

۲۴۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۷۸۳، آسمان بالای پاریس شاهد نمایش بی‌سابقه‌ای بود که ژان فرانسوا پیلاتر دو روزیه، پروفسور فیزیک و شیمی و مارکیز فرانسوا لوران دآرلند با یک بالون هوای گرم به آسمان رفتند و اولین بالون را رقم زدند. پرواز رایگان توسط انسان این بالون که توسط برادران مونتگولفیر ساخته شد، از لا موئت، یک کاخ سلطنتی در Bois de Boulogne بلند شد و نزدیک به ۶ مایل را در ۲۵ دقیقه طی کرد و به ارتفاع تخمینی حدود ۳۰۰۰ فوت رسید. این پرواز پیشگامانه، نقطه عطف مهمی در تاریخ هوانوردی، توسط جمعیتی از جمله بنجامین فرانکلین و پادشاه لوئیس شانزدهم مشاهده شد. این پرواز موفقیت آمیز راه را برای پیشرفت های آینده در سفر هوایی هموار کرد و برای همیشه درک و کاوش ما از جو را متحول کرد.

۱۹۰۵فیزیک و شیمی · رویداد · ۳۰ آبان ۱۲۸۴

رابطه‌ای میان جرم و انرژی

۱۲۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۰۵، مقالهٔ آلبرت اینشتین (Albert Einstein) دربارهٔ ارتباط جرم و انرژی منتشر شد؛ کاری که به رابطهٔ مشهور E=mc² پیوند دارد. در این نگاه، جرم و انرژی کمیت‌هایی کاملاً جدا از هم نیستند. اهمیت مقاله در کوتاه‌بودن یک فرمول خلاصه نمی‌شود؛ توصیف فیزیکی ماده و انرژی باید با نسبیت سازگار می‌شد. همین پرسش بخشی از تغییر گسترده‌ای بود که نسبیت خاص در فهم حرکت، زمان و اندازه‌گیری ایجاد کرد. مقاله راهی برای بیان پیوندی بنیادی گشود که در زندگی روزمره به‌سادگی دیده نمی‌شود، اما در فیزیک نقشی اساسی دارد.

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۷۸۲ژاک دو ووکانسون (Jacques de Vaucanson)، سازندهٔ آدمک‌های مکانیکی و طراح ماشین‌های خودکار، درگذشت.
  • ۱۸۷۷توماس ادیسون (Thomas Edison) اختراع فونوگراف، دستگاه ضبط و پخش صدا، را اعلام کرد.
  • ۲۰۰۹کنستانتین فئوکتیستوف (Konstantin Feoktistov)، فضانورد و مهندس فضایی، درگذشت.

چهار قرن در یک نگاه

۲۱ نوامبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت2009 — Konstantin Feoktistov — Konstantin Feoktistov, Russian engineer and astronaut (born 1926) — Konstantin Petrovich Feoktistov was Russian engineer and a cosmonaut in the former Soviet space program. 1782 — Jacques de Vaucanson — Jacques de Vaucanson, French engineer (born 1709) — Jacques de Vaucanson was a French inventor and artist who built the first all-metal lathe. This invention was crucial for the Industrial Revolution. The lathe is known as the mothe 1676 — Astronomer — The Danish astronomer Ole Rømer presents the first quantitative measurements of the speed of light. — An astronomer is a scientist in the field of astronomy who focuses on a specific question or field outside the scope of Earth. Astronomers s 1877 — Thomas Edison — Thomas Edison announced his invention of the phonograph, a device able to record and play sound. — Thomas Alva Edison was an American inventor and businessman known for his work on the incandescent light bulb, the phonograph, electric powe 1905 — Albert Einstein — Albert Einstein's paper that leads to the mass–energy equivalence formula, E = mc², is published in the journal Annalen der Physik. — Albert Einstein was a German-born theoretical physicist best known for developing the theory of relativ ۱۶۷۶ — رومر چطور از گرفت‌های قمر مشتری به سرعت محدود نور پی برد؟ ۱۷۸۳ — نخستین پرواز انسان با بالن ۱۹۰۵ — رابطه‌ای میان جرم و انرژی ۱۷۸۲ — ژاک دو ووکانسون (Jacques de Vaucanson)، سازندهٔ آدمک‌های مکانیکی و طراح ماشین‌های خودکار، درگذشت. ۱۸۷۷ — توماس ادیسون (Thomas Edison) اختراع فونوگراف، دستگاه ضبط و پخش صدا، را اعلام کرد. ۲۰۰۹ — کنستانتین فئوکتیستوف (Konstantin Feoktistov)، فضانورد و مهندس فضایی، درگذشت.
نجوم و فضافیزیک و شیمیریاضی و فناوریمنبع‌ها

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین