رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۱ نوامبر

امسال ۱۰ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۱ نوامبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۸۸۰زمین · زادروز · ۱۱ آبان ۱۲۵۹

قاره‌ها همیشه در جای امروز نبوده‌اند

۱۴۶ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۸۰، آلفرد وگنر (Alfred Wegener) به دنیا آمد؛ پژوهشگری که فرضیهٔ جابه‌جایی قاره‌ها را به‌صورت منظم مطرح کرد. شباهت ساحل‌های آفریقا و آمریکای جنوبی پیش‌تر هم دیده شده بود، اما او شواهد زمین‌شناسی و دیرینه‌شناسی را به این تصویر افزود. پیشنهادش این بود که قاره‌های کنونی زمانی بخشی از یک خشکی بزرگ بوده‌اند و سپس از هم جدا شده‌اند. وگنر دربارهٔ آب‌وهوای گذشته و نواحی قطبی هم پژوهش می‌کرد. نگاه او پرسشی تازه پیش می‌کشید: آیا نقشهٔ جهان، تصویری ثابت است یا فقط یک لحظه از تاریخ بسیار طولانی زمین؟

۱۹۵۲فیزیک و شیمی · رویداد · ۱۰ آبان ۱۳۳۱

آزمایش بمب هیدروژنی آیوی مایک

۷۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۵۲، ایالات متحده اولین دستگاه گرما هسته ای خود، بمب هیدروژنی به نام "مایک" را آزمایش کرد. این آزمایش در Eniwetok Atholl در اقیانوس آرام، ۳۰۰۰ مایلی غرب هاوایی انجام شد. این انفجار مهیب بود و یک گلوله آتشین سفید کور کننده را در عرض سه مایل ایجاد کرد و جزیره الوگلاب را کاملاً محو کرد. این انفجار ۸۰ میلیون تن خاک را به هوا برد و دهانه ای زیر آب را در جایی که زمانی جزیره ای در آن قرار داشت، به جا گذاشت. بازده چند میلیون تن TNT بود که آن را هزار برابر قدرتمندتر از بمبی بود که روی هیروشیما انداخته شد. ابر قارچی ناشی از انفجار در نهایت به وسعت ۱۰۰۰ مایل گسترش یافت و انفجار بیشتر از تمام مواد منفجره مورد استفاده در طول جنگ جهانی دوم بود. تنها ۹ ماه بعد، روسیه بمب H-بمب خود را آزمایش کرد. این یک لحظه مهم در تاریخ فن آوری هسته ای بود که برای همیشه چشم انداز جنگ جهانی را تغییر داد.

۱۹۶۳نجوم و فضا · رویداد · ۱۰ آبان ۱۳۴۲

گوش بزرگی برای شنیدن آسمان

۶۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۳، رصدخانهٔ آرسیبو (Arecibo) در پورتوریکو رسماً افتتاح شد. بشقاب بزرگ آن برای دریافت امواج رادیویی ساخته شده بود؛ راهی برای بررسی آسمان در بخشی از طیف که چشم انسان نمی‌بیند. امکانات آرسیبو در اخترشناسی و پژوهش یون‌سپهر، و نیز بررسی راداری اجرام، کاربرد پیدا کرد. این رصدخانه نشان می‌داد شناخت کیهان فقط به تلسکوپی که تصویر مرئی می‌سازد محدود نیست. جمع‌آوری و تحلیل امواج رادیویی هم می‌تواند سرنخ‌هایی دربارهٔ ستاره‌ها، سیاره‌ها و محیط پیرامون زمین به دست بدهد؛ نوع دیگری از نگاه‌کردن، با شنیدن سیگنال‌ها.

۱۹۷۷نجوم و فضا · رویداد · ۱۰ آبان ۱۳۵۶

کشف خیرون

۴۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۷، دورترین سیارک شناخته شده به نام Chiron توسط چارلز کوال کشف شد. ترکیبی جذاب از یک سیارک و یک دنباله دار، شناسایی Chiron تأثیر قابل توجهی بر درک ما از این اجرام آسمانی داشته است. کشف آن در یک صفحه عکاسی که چند هفته قبل از اعلام واقعی گرفته شده بود، انجام شد. Chiron با مدار بسیار بیضی شکل خود و دوره ای ۵۰.۷ ساله با دوره چرخشی حدود ۵.۹ ساعت می چرخد. این نام از خردمندترین قنطورس اساطیر یونان گرفته شده است. ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن، از جمله اغمای قابل تشخیص که ماهیت دنباله‌دار بودن آن را نشان می‌دهد، از زمان کشف آن، اخترشناسان و دانشمندان فضایی را مجذوب خود کرده است. قابل توجه است که این ستاره بیش از ۵۰۰۰۰ برابر یک دنباله دار معمولی است که آن را به عنوان یک سیارک معرفی می کند. پس از کشف آن، سه جسد مشابه دیگر پیدا شده است که در مجموع به عنوان سنتور شناخته می شوند.

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۸۴۰جاکومو دوریا (Giacomo Doria)، طبیعت‌شناس و جانورشناسی که در ایران هم پژوهش میدانی کرد، به دنیا آمد.
  • ۱۹۱۹هرمان بوندی (Hermann Bondi)، از پیشنهاددهندگان مدل حالت پایای کیهان، متولد شد؛ مدلی که بعدها شواهد رصدی آن را کنار زدند.
  • ۱۹۹۳سورو اوچوآ (Severo Ochoa)، پژوهشگر سازوکار ساخت اسیدهای نوکلئیک، درگذشت.

چهار قرن در یک نگاه

۱ نوامبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت1919 — Sir Hermann Bondi — Austrian-British mathematician and cosmologist who, working with Fred Hoyle and Thomas Gold, conceived the steady-state theory of the universe (1948). This explained the paradox: how can the stars continually recede, yet without disapp 1977 — Chiron — In 1977, Chiron, the farthest known asteroid was discovered by Charles Kowal, on a photographic plate taken on 18 Oct 1977. It has a highly elliptical orbit with a period of 50.7 years. Chiron has a diameter estimated between 148 to 208 km, a mas 1840 — Giacomo Doria — Italian naturalist and explorer who conducted important research in systematic zoology. Pursuing his work, he made expeditions to Persia (1862), Borneo (1865-66) and Tunisia (1879). In 1867, he founded the civic museum of natural history i 1993 — Severo Ochoa — Spanish-American biochemist and molecular biologist who shared the 1959 Nobel Prize for Physiology or Medicine with Arthur Kornberg for “for their discovery of the mechanisms in the biological synthesis of ribonucleic acid and deoxyribonucl 1880 — Alfred L. Wegener — Alfred Lothar Wegener was a German meteorologist and geophysicist who first gave a well-developed hypothesis of continental drift. He suggested (1912) that about 250 million yrs ago all the present-day continents came from a single pri 1963 — Arecibo Observatory — The Arecibo Observatory in Arecibo, Puerto Rico, with the largest radio telescope ever constructed, officially opens. — The Arecibo Observatory, also known as the National Astronomy and Ionosphere Center (NAIC) and formerly known as ۱۸۸۰ — قاره‌ها همیشه در جای امروز نبوده‌اند ۱۹۵۲ — آزمایش بمب هیدروژنی آیوی مایک ۱۹۶۳ — گوش بزرگی برای شنیدن آسمان ۱۹۷۷ — کشف خیرون ۱۸۴۰ — جاکومو دوریا (Giacomo Doria)، طبیعت‌شناس و جانورشناسی که در ایران هم پژوهش میدانی کرد، به دنیا آمد. ۱۹۱۹ — هرمان بوندی (Hermann Bondi)، از پیشنهاددهندگان مدل حالت پایای کیهان، متولد شد؛ مدلی که بعدها شواهد رصدی آن را کنار زدند. ۱۹۹۳ — سورو اوچوآ (Severo Ochoa)، پژوهشگر سازوکار ساخت اسیدهای نوکلئیک، درگذشت.
نجوم و فضافیزیک و شیمیزیست و پزشکیزمینمنبع‌ها

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین