رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۱۱ نوامبر

امسال ۲۰ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۱۱ نوامبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۵۷۲نجوم و فضا · رویداد

تیکو براهه و ابرنواختر ۱۵۷۲

۴۵۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۵۷۲، ستاره شناس دانمارکی تیکو براهه مشاهدات دقیق خود را از یک ابرنواختر که درست در صورت فلکی W شکل Cassiopeia قرار دارد آغاز کرد. این رویداد در دنیای نجوم بسیار مهم بود، زیرا جرقه تعهد مادام العمر براهه برای درک ستارگان و سیارات را به روشی که هیچ کس قبلاً نداشته است، برانگیخت. این ابرنواختر، که به مدت دو هفته از تمام ستارگان دیگر سبقت گرفت و حتی در روز نیز قابل مشاهده بود، تأثیری عظیم بر جای گذاشت. پس از یک ماه محو شد، اما حدود ۱۶ ماه تا مارس ۱۵۷۴ با چشم غیرمسلح قابل مشاهده بود. این رویداد خارق العاده به عنوان نقطه عطفی عمل کرد و این باور دیرینه مبنی بر تغییر ناپذیر بودن آسمان ها را در هم شکست. کتاب براهه، De Nova Stella، که مشاهدات او را مستند می کرد، حتی اصطلاح نوا را به وجود آورد.

۱۸۷۵نجوم و فضا · زادروز · ۲۰ آبان ۱۲۵۴

حرکت کهکشان‌ها در خط‌های نور

۱۵۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۷۵، وستو اسلیفر (Vesto Slipher)، اخترشناس آمریکایی، به دنیا آمد. او با طیف‌سنجی نور اجرامی که آن زمان سحابی‌های مارپیچی خوانده می‌شدند، سرعت حرکتشان را در راستای دید اندازه گرفت. جابه‌جایی خطوط طیفی به او امکان داد حرکت را از نشانه‌ای در نور استخراج کند؛ بسیاری از این اندازه‌گیری‌ها سرعت‌های دورشدن بزرگی نشان می‌دادند. این داده‌ها بعدها در شکل‌گیری تصویر جهانِ در حال انبساط اهمیت پیدا کردند. اندازه‌گیری اسلیفر نمونه‌ای از توان طیف‌سنجی است: تلسکوپ فقط تصویر نمی‌گیرد، بلکه نور می‌تواند اطلاعاتی دربارهٔ حرکت اجرام بسیار دور هم حمل کند.

۱۹۳۵زمین · رویداد · ۱۹ آبان ۱۳۱۴

رکورد ارتفاع بالن اکسپلورر ۲

۹۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۵، یک جهش قابل توجه در فناوری فضایی ۲۸۶ سال بعد در چنین روزی، ۱۱ نوامبر رخ داد. در سال ۱۹۳۵، سرهنگ دوم آلبرت ویلیام استیونز و سروان اورویل اندرسون با استفاده از یک بالون هلیومی در یک گوندولا مهر و موم شده، اکسپلورر II، به رکورد ۷۲۳۹۵ فوتی رسیدند. . این ماجراجویی استراتوسفری هشت ساعت به طول انجامید و طی آن استیونز و اندرسون آزمایش های بی شماری را انجام دادند. آنها عکس های ثابت و متحرک سیاه و سفید و رنگی گرفتند، رسانایی الکتریکی را اندازه گرفتند و نمونه هایی از هوای استراتوسفر را با تمرکز بر لایه اوزون گرفتند. آنها حتی مگس های میوه را برای مطالعه تأثیر شرایط نادر استراتوسفر بر روی این موجودات کوچک به همراه آوردند. یکی از برجسته ترین شاهکارها، عکاسی هوایی استیونز بود که برای اولین بار انحنای زمین را اثبات کرد. این سفر در استراتوسفر رکوردی را ثبت کرد که به مدت ۲۱ سال شکست ناپذیر باقی ماند و نقطه عطف چشمگیری در تاریخ اکتشافات فضایی بود.

۱۹۷۳فیزیک و شیمی · درگذشت · ۲۰ آبان ۱۳۵۲

شیمی برای نگهداری غذای دام

۵۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۳، آرتوری ایلماری ویرتانن (Artturi Ilmari Virtanen)، زیست‌شیمی‌دان فنلاندی، درگذشت. او دربارهٔ حفظ ارزش غذایی علوفهٔ سبز پژوهش کرد؛ مسئله‌ای مهم در سرزمینی با زمستان‌های طولانی که غذای دام باید ذخیره می‌شد. روش او با کنترل شرایط اسیدیِ نگهداری، به کاهش فساد و حفظ مواد مغذی کمک می‌کرد. این پژوهش‌ها نوبل شیمی را برایش به همراه داشتند. موضوع کار ویرتانن نشان می‌دهد مسئله‌های روزمره هم می‌توانند پرسش علمی عمیقی داشته باشند: چگونه ماده‌ای زنده و تغییرپذیر را نگه داریم، بدون آنکه بخش مهمی از ارزش غذایی‌اش از دست برود؟

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۹۱۴جیمز گیلبرت بیکر (James Gilbert Baker)، اخترشناس و طراح سامانه‌های اپتیکی، به دنیا آمد.
  • ۱۹۶۶جمینای ۱۲ (Gemini 12)، مأموریت سرنشین‌دار برنامهٔ جمینای ناسا، پرتاب شد.
  • ۱۹۸۲شاتل کلمبیا (Columbia) در مأموریت اس‌تی‌اس ۵ (STS-5)، نخستین مأموریت عملیاتی برنامهٔ شاتل، به فضا رفت.

چهار قرن در یک نگاه

۱۱ نوامبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت1914 — James Gilbert Baker — James Gilbert Baker, American astronomer, optician, and academic (died 2005) — James Gilbert Baker was an American astronomer and designer of optics systems. 1875 — Vesto Melvin Slipher — American astronomer whose systematic observations (1912-25) of the extraordinary radial velocities of spiral galaxies provided the first evidence supporting the expanding-universe theory. Slipher spectroscopically measured the displ 1973 — Artturi Ilmari Virtanen — Finnish biochemist whose investigations directed toward improving the production and storage of protein-rich green fodder, vitally important to regions characterized by long, severe winters, brought him the Nobel Prize for Chemis 1966 — NASA — NASA launches Gemini 12. — The National Aeronautics and Space Administration is an independent agency of the U.S. federal government responsible for the United States' civil space program, as well as research in aeronautics and space. Headquartered 1982 — Space Shuttle Columbia — Space Shuttle Columbia launches from the Kennedy Space Center on STS-5, the first operational mission of the Space Shuttle program. — Space Shuttle Columbia (OV-102) was a Space Shuttle orbiter manufactured by Rockwell Internation ۱۵۷۲ — تیکو براهه و ابرنواختر ۱۵۷۲ ۱۸۷۵ — حرکت کهکشان‌ها در خط‌های نور ۱۹۳۵ — رکورد ارتفاع بالن اکسپلورر ۲ ۱۹۷۳ — شیمی برای نگهداری غذای دام ۱۹۱۴ — جیمز گیلبرت بیکر (James Gilbert Baker)، اخترشناس و طراح سامانه‌های اپتیکی، به دنیا آمد. ۱۹۶۶ — جمینای ۱۲ (Gemini 12)، مأموریت سرنشین‌دار برنامهٔ جمینای ناسا، پرتاب شد. ۱۹۸۲ — شاتل کلمبیا (Columbia) در مأموریت اس‌تی‌اس ۵ (STS-5)، نخستین مأموریت عملیاتی برنامهٔ شاتل، به فضا رفت.
نجوم و فضافیزیک و شیمیزمینمنبع‌ها۱ داستان پیش از ۱۶۰۰ در لبهٔ چپ

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین