۱۵۷۲نجوم و فضا · رویداد
تیکو براهه و ابرنواختر ۱۵۷۲
۴۵۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۵۷۲، ستاره شناس دانمارکی تیکو براهه مشاهدات دقیق خود را از یک ابرنواختر که درست در صورت فلکی W شکل Cassiopeia قرار دارد آغاز کرد. این رویداد در دنیای نجوم بسیار مهم بود، زیرا جرقه تعهد مادام العمر براهه برای درک ستارگان و سیارات را به روشی که هیچ کس قبلاً نداشته است، برانگیخت. این ابرنواختر، که به مدت دو هفته از تمام ستارگان دیگر سبقت گرفت و حتی در روز نیز قابل مشاهده بود، تأثیری عظیم بر جای گذاشت. پس از یک ماه محو شد، اما حدود ۱۶ ماه تا مارس ۱۵۷۴ با چشم غیرمسلح قابل مشاهده بود. این رویداد خارق العاده به عنوان نقطه عطفی عمل کرد و این باور دیرینه مبنی بر تغییر ناپذیر بودن آسمان ها را در هم شکست. کتاب براهه، De Nova Stella، که مشاهدات او را مستند می کرد، حتی اصطلاح نوا را به وجود آورد.
۱۸۷۵نجوم و فضا · زادروز · ۲۰ آبان ۱۲۵۴
حرکت کهکشانها در خطهای نور
۱۵۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۷۵، وستو اسلیفر (Vesto Slipher)، اخترشناس آمریکایی، به دنیا آمد. او با طیفسنجی نور اجرامی که آن زمان سحابیهای مارپیچی خوانده میشدند، سرعت حرکتشان را در راستای دید اندازه گرفت. جابهجایی خطوط طیفی به او امکان داد حرکت را از نشانهای در نور استخراج کند؛ بسیاری از این اندازهگیریها سرعتهای دورشدن بزرگی نشان میدادند. این دادهها بعدها در شکلگیری تصویر جهانِ در حال انبساط اهمیت پیدا کردند. اندازهگیری اسلیفر نمونهای از توان طیفسنجی است: تلسکوپ فقط تصویر نمیگیرد، بلکه نور میتواند اطلاعاتی دربارهٔ حرکت اجرام بسیار دور هم حمل کند.
۱۹۳۵زمین · رویداد · ۱۹ آبان ۱۳۱۴
رکورد ارتفاع بالن اکسپلورر ۲
۹۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۵، یک جهش قابل توجه در فناوری فضایی ۲۸۶ سال بعد در چنین روزی، ۱۱ نوامبر رخ داد. در سال ۱۹۳۵، سرهنگ دوم آلبرت ویلیام استیونز و سروان اورویل اندرسون با استفاده از یک بالون هلیومی در یک گوندولا مهر و موم شده، اکسپلورر II، به رکورد ۷۲۳۹۵ فوتی رسیدند. . این ماجراجویی استراتوسفری هشت ساعت به طول انجامید و طی آن استیونز و اندرسون آزمایش های بی شماری را انجام دادند. آنها عکس های ثابت و متحرک سیاه و سفید و رنگی گرفتند، رسانایی الکتریکی را اندازه گرفتند و نمونه هایی از هوای استراتوسفر را با تمرکز بر لایه اوزون گرفتند. آنها حتی مگس های میوه را برای مطالعه تأثیر شرایط نادر استراتوسفر بر روی این موجودات کوچک به همراه آوردند. یکی از برجسته ترین شاهکارها، عکاسی هوایی استیونز بود که برای اولین بار انحنای زمین را اثبات کرد. این سفر در استراتوسفر رکوردی را ثبت کرد که به مدت ۲۱ سال شکست ناپذیر باقی ماند و نقطه عطف چشمگیری در تاریخ اکتشافات فضایی بود.
۱۹۷۳فیزیک و شیمی · درگذشت · ۲۰ آبان ۱۳۵۲
شیمی برای نگهداری غذای دام
۵۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۳، آرتوری ایلماری ویرتانن (Artturi Ilmari Virtanen)، زیستشیمیدان فنلاندی، درگذشت. او دربارهٔ حفظ ارزش غذایی علوفهٔ سبز پژوهش کرد؛ مسئلهای مهم در سرزمینی با زمستانهای طولانی که غذای دام باید ذخیره میشد. روش او با کنترل شرایط اسیدیِ نگهداری، به کاهش فساد و حفظ مواد مغذی کمک میکرد. این پژوهشها نوبل شیمی را برایش به همراه داشتند. موضوع کار ویرتانن نشان میدهد مسئلههای روزمره هم میتوانند پرسش علمی عمیقی داشته باشند: چگونه مادهای زنده و تغییرپذیر را نگه داریم، بدون آنکه بخش مهمی از ارزش غذاییاش از دست برود؟