رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۱۵ نوامبر

امسال ۲۴ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۱۵ نوامبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۷۳۸نجوم و فضا · زادروز · ۲۴ آبان ۱۱۱۷

تلسکوپ‌سازی که سیاره‌ای تازه یافت

۲۸۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۷۳۸، ویلیام هرشل (William Herschel)، اخترشناس آلمانی‌تبار، به دنیا آمد. او با ساختن تلسکوپ و رصد منظم آسمان، به کشف اورانوس و شناسایی سحابی‌ها، خوشه‌ها و ستاره‌های دوتایی رسید. پژوهشش به یک کشف مشهور محدود نماند؛ دو قمر اورانوس و دو قمر زحل نیز در میان یافته‌های او بودند. هرشل با خواهرش، کارولین (Caroline Herschel)، همکاری می‌کرد و آسمان را موضوع یک بررسی پیوسته می‌دید. اهمیت این شیوه در تداومش بود: ساخت ابزار مناسب و بازگشت دوباره به رصد، تفاوت‌های کوچکی را آشکار می‌کند که در یک نگاه گذرا دیده نمی‌شوند.

۱۹۵۹فیزیک و شیمی · درگذشت · ۲۳ آبان ۱۳۳۸

رد ذره‌ها در ابری کوچک

۶۷ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۵۹، ویلسون (C. T. R. Wilson) درگذشت؛ فیزیک‌دانی که با اتاقک ابر، مسیر ذره‌های باردار را دیدنی کرد. در این دستگاه، بخار آب در شرایط مناسب به قطره‌های ریز تبدیل می‌شود و مسیر عبور ذره می‌تواند مانند خطی روشن ثبت شود. ذره‌ای که چشم مستقیم نمی‌بیند، با اثری که در محیط باقی می‌گذارد قابل مطالعه می‌شود. این روش برای پژوهش پرتوزایی، پرتوهای کیهانی و پدیده‌های هسته‌ای کاربرد پیدا کرد و برای ویلسون نوبل فیزیک آورد. اتاقک ابر، نمونه‌ای روشن از اندازه‌گیری غیرمستقیم بود: دیدن رد یک پدیده، به‌جای دیدن خود آن.

۱۹۸۸نجوم و فضا · رویداد · ۲۴ آبان ۱۳۶۷

پرواز بوران

۳۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۸۸، اتحاد جماهیر شوروی نخستین شاتل فضایی خود به نام بوران (Buran) را بدون سرنشین به مدار زمین فرستاد. این پرتاب تاریخی، تنها مأموریت مداری این شاتل بود که با موفقیت پس از دو دور گردش به ‌دور زمین و طی ۲۰۶ دقیقه به‌صورت خودکار فرود آمد. پروژه بوران که به عنوان پاسخ شوروی به برنامه شاتل فضایی آمریکا آغاز شده بود، پس از این پرواز به دلیل محدودیت‌های مالی و مشکلات سیاسی، در نهایت لغو شد و دو نمونه دیگر نیمه‌کاره آن هرگز به فضا نرفتند.

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۶۳۰یوهانس کپلر (Johannes Kepler)، تدوین‌کنندهٔ سه قانون حرکت سیاره‌ها، درگذشت.
  • ۱۹۱۹آلفرد ورنر (Alfred Werner)، بنیان‌گذار نظریهٔ ترکیب‌های کئوردیناسیونی و برندهٔ نوبل شیمی، درگذشت.

چهار قرن در یک نگاه

۱۵ نوامبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت1988 — Soviet space shuttle — In 1988, the Soviet Union launched its first space shuttle, Buran ("Snowstorm"), unmanned, on its first and only orbital flight. Russia authorized its shuttle program in 1976 in response to the U.S. Space Shuttle program. Buran's on 1738 — Sir William Herschel — German-born British astronomer, the founder of sidereal astronomy for the systematic observation of the heavens. In 1773, Herschel made and began using his first telescope. With it he began a project that would continue for the rest 1630 — Johannes Kepler — German astronomer who formulated three major laws of planetary motion which enabled Isaac Newton to devise the law of gravitation. Working from the carefully measured positions of the planets recorded by Tycho Brahe, Kepler mathematicall 1919 — Alfred Werner — Swiss chemist whose founding research into the structure of coordination compounds brought him the 1913 Nobel Prize for Chemistry. He demonstrated that stereochemistry was not just the property of carbon compounds, but was general to the w 1959 — C.T.R. Wilson — Scottish physicist who shared (with Arthur H. Compton), the 1927 Nobel Prize for Physics for his invention of the Wilson cloud chamber, which became widely used in the study of radioactivity, X rays, cosmic rays, and other nuclear phenomen ۱۷۳۸ — تلسکوپ‌سازی که سیاره‌ای تازه یافت ۱۹۵۹ — رد ذره‌ها در ابری کوچک ۱۹۸۸ — پرواز بوران ۱۶۳۰ — یوهانس کپلر (Johannes Kepler)، تدوین‌کنندهٔ سه قانون حرکت سیاره‌ها، درگذشت. ۱۹۱۹ — آلفرد ورنر (Alfred Werner)، بنیان‌گذار نظریهٔ ترکیب‌های کئوردیناسیونی و برندهٔ نوبل شیمی، درگذشت.
نجوم و فضافیزیک و شیمیمنبع‌ها

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین