رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۳۰ اکتبر

امسال ۸ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۳۰ اکتبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۹۰۹فیزیک و شیمی · زادروز · ۸ آبان ۱۲۸۸

پژوهش بنیادی، پیش از ساخت یک صنعت

۱۱۷ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۰۹، هومی بهابها (Homi Bhabha) به دنیا آمد؛ فیزیک‌دانی که در شکل‌گیری پژوهش هسته‌ای هند نقش مهمی داشت. او در کمبریج تحصیل کرد و به اهمیت فراهم‌کردن امکانات پژوهشی در کشورش توجه داشت. مؤسسهٔ تاتا برای پژوهش‌های بنیادی با مشارکت او شکل گرفت؛ مرکزی برای کار در فیزیک، شیمی، الکترونیک و ریاضیات. در نگاه بهابها، توسعهٔ فناوری فقط داشتن تجهیزات نبود و به محیطی برای پژوهش جدی نیاز داشت. کار او نمونه‌ای از پیوند میان پژوهشگر، آموزش و ساخت نهادی است که بتواند علم را در بلندمدت دنبال کند.

۱۹۳۷نجوم و فضا · رویداد · ۸ آبان ۱۳۱۶

سیارکی که نزدیک آمد و گم شد

۸۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۷، سیارک هرمس (Hermes) از فاصله‌ای نزدیک زمین گذشت؛ حدود دو برابر فاصلهٔ ماه. کارل راینموت (Karl Reinmuth) آن را اندکی پیش‌تر، به صورت ردی روی صفحهٔ عکاسی دیده بود. حرکت سریع جرم در آسمان فرصت رصد را کوتاه کرد و پس از چند روز، هرمس از دید رصدگران گم شد. دهه‌ها بعد دوباره شناسایی شد و بررسی‌ها نشان دادند جرمی دوتایی است. داستان هرمس نشان می‌دهد کشف یک جرم با شناخت مدار و ویژگی‌هایش یکسان نیست؛ چند مشاهدهٔ کوتاه ممکن است برای پیگیری طولانی‌مدت آن کافی نباشد.

۱۹۳۷نجوم و فضا · رویداد · ۸ آبان ۱۳۱۶

نزدیک‌ترین گذر سیارک هرمس

۸۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۷، یک رویداد نجومی مهم رخ داد زیرا یک سیارک که بعدها هرمس نام گرفت، در فاصله ای تنها دو برابر فاصله ماه به زمین نزدیک شد. این نشان دهنده نزدیکترین نزدیکی به هر جسم دیگری غیر از یک شهاب سنگی است که در آن زمان شناخته شده بود. این سیارک برای اولین بار توسط ستاره شناس کارل راینموث از هایدلبرگ در ۲۸ اکتبر مشاهده شد و او متوجه رگه ای از نور در عکسی شد که گرفته بود. با توجه به حرکت سریع آن در آسمان شب، راینموث آن را هرمس نامید، به نام منادی ناوگانی خدایان المپیا. این سیارک تنها پنج روز قبل از اینکه شرایط مشاهده نامطلوب شد، قابل مشاهده بود، و متعاقباً گم شد تا اینکه در اکتبر ۲۰۰۳ دوباره رؤیت شد. سپس توسط ژان لوک مارگوت در رصدخانه آرسیبو کشف شد که یک شی دوتایی است. مدار بیضی شکل هرمس ۷۷۷ روز طول کشید و مدارهای زهره، زمین و مریخ را قطع کرد.

۱۹۵۸زیست و پزشکی · رویداد · ۸ آبان ۱۳۳۷

آنژیوگرافی کرونر با حادثه

۶۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۵۸، اولین آنژیوگرافی کرونری به صورت تصادفی توسط دکتر ف. میسون سونس در کلینیک کلیولند انجام شد. در این روش تشخیصی، از تزریق ماده رنگی برای مشاهده انسدادهای عروق تغذیه‌کننده قلب استفاده می‌شود. این اتفاق زمانی رخ داد که قصد داشت رنگ را به نزدیکی عروق بیمار تزریق کند، اما به اشتباه کاتتر وارد یکی از شریان‌های کرونری شد و حدود ۳۰ سی‌سی از رنگ به داخل عروق قلب تزریق شد. در کمال تعجب، هیچ آریتمی خطرناکی مانند فیبریلاسیون قلبی رخ نداد و همین امر نشان داد که می‌توان این روش را به‌طور ایمن برای تشخیص بیماری‌های قلبی استفاده کرد.

۱۹۶۱فیزیک و شیمی · رویداد · ۸ آبان ۱۳۴۰

انفجار تزار بمبا

۶۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۱، اتحاد جماهیر شوروی بزرگ‌ترین بمب هیدروژنی تاریخ را با قدرتی معادل ۵۸ مگاتن در منطقه نووایا زملیا منفجر کرد. این انفجار عظیم که به "تزار بمب" شهرت یافت، نه تنها نقطه عطفی در تاریخ انرژی هسته‌ای بود، بلکه تأثیری شگرف بر سیاست‌های جهانی و مسابقه تسلیحاتی داشت. این آزمایش نشانگر قدرت رو به رشد فناوری هسته‌ای در دوران جنگ سرد بود و هنوز پس از دهه‌ها بزرگ‌ترین انفجار ساخت بشر بر روی زمین محسوب می‌شود.

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۹۲۸دنیل ناتنز (Daniel Nathans)، پژوهشگر کاربرد آنزیم‌های محدودکننده در بررسی DNA، متولد شد.
  • ۱۹۴۶ویلیام ترستن (William Thurston)، ریاضی‌دان اثرگذار در هندسه و توپولوژی فضاهای سه‌بعدی، به دنیا آمد.
  • ۱۹۷۵گوستاو هرتس (Gustav Hertz)، پژوهشگر جذب انرژی در مقدارهای مشخص توسط اتم، درگذشت.

چهار قرن در یک نگاه

۳۰ اکتبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت1937 — Close asteroid approach — In 1937, an asteroid approached the Earth, at about twice the distance of the moon. At the time, it was regarded as the closest approach of any body other than a meteor. It traversed the night sky at 5 degrees per hour. It was fi 1909 — Homi J. Bhabha — Homi Jehangir Bhabha was an Indian physicist who is regarded as the father of the Indian nuclear power program. He studied mechanical engineering at Cambridge University, and by 1933 held a PhD in nuclear physics. His teachers included Pa 1975 — Gustav Hertz — German quantum physicist who, with James Franck, received the Nobel Prize for Physics in 1925 for the Franck-Hertz experiment, which confirmed the quantum theory that energy can be absorbed by an atom only in definite amounts and provided a 1928 — Daniel Nathans — American microbiologist, corecipient of the Nobel Prize for Physiology or Medicine in 1978 (with American Hamilton Othanel Smith and Swiss scientist Werner Arber). The winners were cited for their discovery and application of restriction 1946 — William P. Thurston — American mathematician who was awarded the Fields Medal in 1983 for his work in topology. As early as his Ph.D. thesis entitled Foliations of 3-manifolds which are circle bundles (1972) that showed the existence of compact leaves in ۱۹۰۹ — پژوهش بنیادی، پیش از ساخت یک صنعت ۱۹۳۷ — سیارکی که نزدیک آمد و گم شد ۱۹۳۷ — نزدیک‌ترین گذر سیارک هرمس ۱۹۵۸ — آنژیوگرافی کرونر با حادثه ۱۹۶۱ — انفجار تزار بمبا ۱۹۲۸ — دنیل ناتنز (Daniel Nathans)، پژوهشگر کاربرد آنزیم‌های محدودکننده در بررسی DNA، متولد شد. ۱۹۴۶ — ویلیام ترستن (William Thurston)، ریاضی‌دان اثرگذار در هندسه و توپولوژی فضاهای سه‌بعدی، به دنیا آمد. ۱۹۷۵ — گوستاو هرتس (Gustav Hertz)، پژوهشگر جذب انرژی در مقدارهای مشخص توسط اتم، درگذشت.
نجوم و فضافیزیک و شیمیزیست و پزشکیریاضی و فناوریمنبع‌ها

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین