۱۹۰۹فیزیک و شیمی · زادروز · ۸ آبان ۱۲۸۸
پژوهش بنیادی، پیش از ساخت یک صنعت
۱۱۷ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۰۹، هومی بهابها (Homi Bhabha) به دنیا آمد؛ فیزیکدانی که در شکلگیری پژوهش هستهای هند نقش مهمی داشت. او در کمبریج تحصیل کرد و به اهمیت فراهمکردن امکانات پژوهشی در کشورش توجه داشت. مؤسسهٔ تاتا برای پژوهشهای بنیادی با مشارکت او شکل گرفت؛ مرکزی برای کار در فیزیک، شیمی، الکترونیک و ریاضیات. در نگاه بهابها، توسعهٔ فناوری فقط داشتن تجهیزات نبود و به محیطی برای پژوهش جدی نیاز داشت. کار او نمونهای از پیوند میان پژوهشگر، آموزش و ساخت نهادی است که بتواند علم را در بلندمدت دنبال کند.
۱۹۳۷نجوم و فضا · رویداد · ۸ آبان ۱۳۱۶
سیارکی که نزدیک آمد و گم شد
۸۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۷، سیارک هرمس (Hermes) از فاصلهای نزدیک زمین گذشت؛ حدود دو برابر فاصلهٔ ماه. کارل راینموت (Karl Reinmuth) آن را اندکی پیشتر، به صورت ردی روی صفحهٔ عکاسی دیده بود. حرکت سریع جرم در آسمان فرصت رصد را کوتاه کرد و پس از چند روز، هرمس از دید رصدگران گم شد. دههها بعد دوباره شناسایی شد و بررسیها نشان دادند جرمی دوتایی است. داستان هرمس نشان میدهد کشف یک جرم با شناخت مدار و ویژگیهایش یکسان نیست؛ چند مشاهدهٔ کوتاه ممکن است برای پیگیری طولانیمدت آن کافی نباشد.
۱۹۳۷نجوم و فضا · رویداد · ۸ آبان ۱۳۱۶
نزدیکترین گذر سیارک هرمس
۸۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۷، یک رویداد نجومی مهم رخ داد زیرا یک سیارک که بعدها هرمس نام گرفت، در فاصله ای تنها دو برابر فاصله ماه به زمین نزدیک شد. این نشان دهنده نزدیکترین نزدیکی به هر جسم دیگری غیر از یک شهاب سنگی است که در آن زمان شناخته شده بود. این سیارک برای اولین بار توسط ستاره شناس کارل راینموث از هایدلبرگ در ۲۸ اکتبر مشاهده شد و او متوجه رگه ای از نور در عکسی شد که گرفته بود. با توجه به حرکت سریع آن در آسمان شب، راینموث آن را هرمس نامید، به نام منادی ناوگانی خدایان المپیا. این سیارک تنها پنج روز قبل از اینکه شرایط مشاهده نامطلوب شد، قابل مشاهده بود، و متعاقباً گم شد تا اینکه در اکتبر ۲۰۰۳ دوباره رؤیت شد. سپس توسط ژان لوک مارگوت در رصدخانه آرسیبو کشف شد که یک شی دوتایی است. مدار بیضی شکل هرمس ۷۷۷ روز طول کشید و مدارهای زهره، زمین و مریخ را قطع کرد.
۱۹۵۸زیست و پزشکی · رویداد · ۸ آبان ۱۳۳۷
آنژیوگرافی کرونر با حادثه
۶۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۵۸، اولین آنژیوگرافی کرونری به صورت تصادفی توسط دکتر ف. میسون سونس در کلینیک کلیولند انجام شد. در این روش تشخیصی، از تزریق ماده رنگی برای مشاهده انسدادهای عروق تغذیهکننده قلب استفاده میشود. این اتفاق زمانی رخ داد که قصد داشت رنگ را به نزدیکی عروق بیمار تزریق کند، اما به اشتباه کاتتر وارد یکی از شریانهای کرونری شد و حدود ۳۰ سیسی از رنگ به داخل عروق قلب تزریق شد. در کمال تعجب، هیچ آریتمی خطرناکی مانند فیبریلاسیون قلبی رخ نداد و همین امر نشان داد که میتوان این روش را بهطور ایمن برای تشخیص بیماریهای قلبی استفاده کرد.
۱۹۶۱فیزیک و شیمی · رویداد · ۸ آبان ۱۳۴۰
انفجار تزار بمبا
۶۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۱، اتحاد جماهیر شوروی بزرگترین بمب هیدروژنی تاریخ را با قدرتی معادل ۵۸ مگاتن در منطقه نووایا زملیا منفجر کرد. این انفجار عظیم که به "تزار بمب" شهرت یافت، نه تنها نقطه عطفی در تاریخ انرژی هستهای بود، بلکه تأثیری شگرف بر سیاستهای جهانی و مسابقه تسلیحاتی داشت. این آزمایش نشانگر قدرت رو به رشد فناوری هستهای در دوران جنگ سرد بود و هنوز پس از دههها بزرگترین انفجار ساخت بشر بر روی زمین محسوب میشود.