رویدادها، زادروزها و درگذشتهای تاریخ علم در ۷ اکتبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازهای به این صفحه اضافه میشود.
۱۸۸۵فیزیک و شیمی · زادروز · ۱۵ مهر ۱۲۶۴
بور و پرسش ساختار اتم
۱۴۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۸۵، نیلز بور (Niels Bohr)، فیزیکدان دانمارکی، به دنیا آمد؛ کسی که نظریهٔ کوانتومی را به مسئلهٔ ساختار اتم و مولکول پیوند زد. در این نظریه، انرژی یک سامانه نمیتواند هر مقداری داشته باشد و به مقدارهای معینی محدود است. بور با بهکارگیری این ایده برای توضیح اتم، راهی تازه برای بررسی ساختار آن گشود. او همچنین نظریهٔ اتمی بور و مدل مایع هسته را پروراند. اهمیت کارش در شناخت ساختار اتمها و تابشی که از آنها گسیل میشود چنان بود که جایزهٔ نوبل فیزیک را دریافت کرد.
۱۹۵۴ریاضی و فناوری · رویداد · ۱۵ مهر ۱۳۳۳
ماشینحساب تماماً ترانزیستوری آیبیام
۷۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۵۴، آیبیام اولین ماشینحساب تماماً ترانزیستوری خود را به نمایش گذاشت. این ماشینحساب تنها ۵ درصد از انرژی ماشینحسابهای الکترونیکی مشابه را مصرف میکرد. این پیشرفت مهندسی نقش مهمی در توسعه تکنولوژیهای محاسباتی ایفا کرد و سه سال بعد، در سال ۱۹۵۷، آیبیام اولین ماشینحساب تجاری تماماً ترانزیستوری را به بازار عرضه کرد. این نوآوری سرآغاز انقلابی در دنیای محاسبات و الکترونیک شد.
۱۹۵۹نجوم و فضا · رویداد · ۱۴ مهر ۱۳۳۸
نخستین نگاه به سمت پنهان ماه
۶۷ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۵۹، فضاپیمای لونا ۳ (Luna 3) نخستین عکسهای سمت پنهان ماه را گرفت؛ بخشی که از زمین دیده نمیشود، چون ماه هنگام گردش به دور زمین همواره یک روی خود را به ما نشان میدهد. فضاپیما پس از گذشتن از کنار ماه، از فاصلهٔ ۶۳٬۵۰۰ کیلومتری به عقب نگاه کرد و در ۴۰ دقیقه، ۲۹ عکس از آن سمتِ روشنشده با نور خورشید گرفت. عکسها در خود فضاپیما ظاهر شدند و سپس با امواج رادیویی به زمین رسیدند. تصویرها کمکیفیت و پرنویز بودند، اما ۷۰ درصد آن ناحیه را پوشش دادند و برای نخستین بار بعضی از عوارضش را آشکار کردند.
رویدادهای دیگر این روز
۱۹۲۶امروز سالگرد درگذشت امیل کریپلین (Emil Kraepelin) است؛ روانپزشکی که میان اسکیزوفرنی و روانپریشی شیداییـافسردگی تمایز گذاشت.
۱۹۳۹زادروز هارولد کروتو (Harold Kroto)، شیمیدان سهیم در کشف فولرنها، ساختارهای تازهای از کربن با اتمهای چیدهشده در پوستههای بسته، است.
۲۰۰۸سیارک ۲۰۰۸ تیسی۳ (2008 TC3) بر فراز بیابان نوبیه منفجر شد؛ برای نخستین بار، برخورد یک سیارک پیش از ورودش به جو پیشبینی شده بود.
۲۰۲۰ماریو مولینا (Mario Molina)، شیمیدانِ هشداردهنده دربارهٔ تهدید گازهای سیافسی برای لایهٔ اوزون، در چنین روزی درگذشت.
چهار قرن در یک نگاه
۷ اکتبر در گذر سدهها
نقطههای رنگی داستانهاییاند که بات گفت، به رنگ رشتهشان؛ نقطههای خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشتهایی که منبعها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.
نجوم و فضافیزیک و شیمیزیست و پزشکیزمینریاضی و فناوریمنبعها
روزهای دیگر سال
هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.
تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکیپدیا، ویکیداده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.