رویدادها، زادروزها و درگذشتهای تاریخ علم در ۳ اکتبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازهای به این صفحه اضافه میشود.
۱۹۴۷نجوم و فضا · رویداد · ۱۰ مهر ۱۳۲۶
شیشهای بزرگ برای دیدن آسمان
۷۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۴۷، تراش و صیقل قطعهٔ شیشهای ۲۰۰ اینچی تلسکوپ رصدخانهٔ پالومار (Palomar) پس از ۱۱ سال به پایان رسید. ساخت آن با ریختن ۲۰ تن شیشهٔ مذاب در قالب آغاز شده بود؛ شیشه را چنان آهسته سرد کردند که کاهش دمایش در هر روز فقط یک یا دو درجه بود. آمادهکردن چنین قطعهٔ بزرگی برای تلسکوپ، کاری طولانی و دقیق بود. تلسکوپ کامل را به یاد جرج ای. هیل (George E. Hale)، آغازگر طرح، نامگذاری کردند و نخستین بار در سال ۱۹۴۹ با آن از بخشی از راه شیری عکس گرفتند.
۱۹۶۴زمین · درگذشت · ۱۱ مهر ۱۳۴۳
ردّ گرمایش در اندازهگیریها
۶۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۴، گای اس. کالندر (Guy S. Callendar)، مهندس و هواشناس انگلیسی، درگذشت؛ کسی که دههها اندازهگیری دما را از سراسر جهان کنار هم گذاشته بود. او در مقالهای در سال ۱۹۳۸ نشان داد که روند گرمایش با افزایش پیوستهٔ دیاکسید کربنِ حاصل از فعالیت انسان همزمان است. دانشمندان پیش از او اثر گلخانهای این گاز را شناخته بودند، اما کالندر پیوند آن را با مصرف سوخت در صنعت و خانهها با دادههای گستردهتری بررسی کرد. کارش به پژوهشهای پیشین دربارهٔ اثر دیاکسید کربن بر دمای زمین اهمیت تازهای داد.
۱۹۶۷ریاضی و فناوری · رویداد · ۱۱ مهر ۱۳۴۶
رکورد سرعت هواپیمای ایکس-۱۵
۵۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۷، هواپیمای موشکی خارقالعاده X-۱۵ با هدایت پیت نایت خلبان نیروی هوایی ایالات متحده به سرعت ۶.۷ ماخ و سرعت خیرهکننده ۴۵۲۰ ماخ رسید. X-۱۵ یک شگفتی مهندسی بود که دارای ساختار داخلی تیتانیوم بود که با پوسته ای از Inconel X، آلیاژ کروم نیکل پوشیده شده بود. این ماشین باورنکردنی که از یک هواپیمای B-۵۲ در حدود ۴۵۰۰۰ فوت پرتاب شد، نه تنها رکوردهای سرعت را شکست، بلکه به ارتفاع ۱۹۲۱۰۰ فوتی نیز رسید. دادههای جمعآوریشده از پروازهای آزمایشی انجامشده بین سالهای ۱۹۵۹ و ۱۹۶۸ به توسعه برنامههای پرواز فضایی مرکوری، جمینی و آپولو کمک کرد و به هموار کردن راه برای اکتشاف انسان در فضا کمک کرد.
رویدادهای دیگر این روز
۱۸۴۴پاتریک منسون (Patrick Manson)، پژوهشگر نقش پشهها در انتقال بیماریهای انگلی، در این روز به دنیا آمد.
۱۹۱۶فرانک پنتریج (Frank Pantridge)، سازندهٔ دستگاه شوک قلبیِ قابلحمل، در چنین روزی به دنیا آمد.
۱۹۴۴امروز زادروز پیر دلین (Pierre Deligne)، ریاضیدانی است که حدسهای ویل را اثبات کرد.
۱۹۵۱زادروز کاترین دی سولیوان (Kathryn D. Sullivan)، زمینشناس و اقیانوسشناسی است که در سه مأموریت شاتل فضایی حضور داشت.
۲۰۱۸درگذشت لیان لدرمن (Leon M. Lederman)، فیزیکدانی که در کشف نوترینوی میونی سهیم بود و نوبل فیزیک گرفت.
چهار قرن در یک نگاه
۳ اکتبر در گذر سدهها
نقطههای رنگی داستانهاییاند که بات گفت، به رنگ رشتهشان؛ نقطههای خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشتهایی که منبعها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.
نجوم و فضافیزیک و شیمیزیست و پزشکیزمینریاضی و فناوریمنبعها
روزهای دیگر سال
هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.
تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکیپدیا، ویکیداده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.