۱۹۷۱نجوم و فضا · رویداد · ۹ تیر ۱۳۵۰
فاجعهٔ سایوز ۱۱
۵۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۱، مأموریت فضایی شوروی با فاجعهای تلخ به پایان رسید؛ هر سه کیهاننورد مأموریت سایوز ۱۱ هنگام بازگشت به زمین، جان خود را از دست دادند. آنها نخستین تیمی بودند که موفق شدند ایستگاه فضایی سالیوت ۱ را هم متصل کنند و هم مدتی در آن اقامت داشته باشند. اما هنگام جداسازی کپسول بازگشت در خارج از جو زمین، یک دریچه هوا به طور ناگهانی باز شد و در کمتر از یک دقیقه، کپسول بیفشار شد و متأسفانه هیچیک از فضانوردان لباس فضایی به تن نداشتند. این حادثه، یکی از دردناکترین اتفاقات تاریخ اکتشافات فضایی به شمار میرود و یادآور اهمیت فوقالعاده امنیت در سفرهای فضایی است.
۱۹۷۲فیزیک و شیمی · رویداد · ۹ تیر ۱۳۵۱
نخستین ثانیهٔ کبیسه
۵۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۲، نخستین "ثانیه کبیسه" به زمان جهانی اضافه شد تا ساعتهای اتمی فوقالعاده دقیق با چرخش زمین هماهنگ بمانند. این اقدام، نتیجه کند شدن تدریجی سرعت چرخش زمین و تعریف اولیه ثانیه بر اساس روز خورشیدی متوسط سال ۱۹۰۰ بود. از آن زمان تا سال ۲۰۱۵، در مجموع ۲۶ ثانیه به زمان هماهنگ جهانی (UTC) افزوده شد. این تصمیم علمی و فنی نقش مهمی در تنظیم دقیق زمان جهانی و هماهنگی فناوریهای مبتنی بر زمان داشت.
۱۹۷۳نجوم و فضا · رویداد · ۹ تیر ۱۳۵۲
تعقیب خورشیدگرفتگی با کنکورد
۵۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۳، یک رویداد شگفتانگیز نجومی رخ داد: دانشمندان بریتانیا، فرانسه و آمریکا شاهد طولانیترین کسوف هزار سال گذشته شدند. آنها سوار بر هواپیمای مافوق صوت "کنکورد ۰۰۱" و در ارتفاع ۵۵ هزار پایی، مسیر سایه ماه را دنبال کردند. سرعت بالای هواپیما این امکان را فراهم کرد تا ۷۴ دقیقه به طور مداوم این کسوف تماشایی را رصد کنند؛ زمانی حدود ده برابر بیشتر از آنچه از سطح زمین قابل مشاهده بود. این تجربه بینظیر، نه تنها دستاوردی برای علم نجوم بود، بلکه نمایش تحسینبرانگیزی از تلفیق فناوری هوانوردی و علوم فضایی محسوب میشد.
۱۹۷۳نجوم و فضا · رویداد · ۹ تیر ۱۳۵۲
پیروی کنکورد از سایهٔ ماه
۵۳ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۳، کسوفی به عنوان طولانیترین کسوف پیشبینی شده در ۱۰۰۰ سال اخیر، توسط دانشمندان بریتانیایی، فرانسوی و آمریکایی در هواپیمای مافوق صوت پروتوتایپ کنکورد ۰۰۱ دیده شد. این پرواز از لاس پالماس در جزایر قناری تا فورت لامی در چاد انجام شد. مسیر کسوف از اقیانوس اطلس، صحرای صحرا و شرق آفریقا عبور کرد و سایه ماه با سرعت بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت کرد. با پرواز در ارتفاع ۵۵۰۰۰ پایی، سرعت جت امکان مشاهده مستمر کسوف را به مدت ۷۴ دقیقه فراهم کرد، که ده برابر طولانیتر از مشاهدهٔ زمینی بود. چهار ماه بعد، کنکورد ۰۰۱ به موزهٔ هوایی فرانسه در فرودگاه لو بورژه بازنشسته شد.