رویدادها، زادروزها و درگذشتهای تاریخ علم در ۶ اکتبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازهای به این صفحه اضافه میشود.
۱۹۱۴ریاضی و فناوری · رویداد · ۱۳ مهر ۱۲۹۳
پتنت مدار بازخورد آرمسترانگ
۱۱۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۱۴، ۱۰۹ سال پیش، حق ثبت اختراع ایالات متحده برای "سیستم گیرنده بی سیم" برای ادوین اچ. آرمسترانگ صادر شد. این فناوری که مدار احیا کننده یا بازخورد معروف او (شماره ۱۱۱۳۱۴۹) را توصیف کرد، نقطه عطفی پیشگام در تکامل سیستم های ارتباطی بی سیم بود. اختراع آرمسترانگ به ایجاد زمینه برای توسعه فناوری های مدرنی که ما هر روز از آنها استفاده می کنیم، مانند پخش رادیو و تلویزیون و حتی نسخه های اولیه Wi-Fi و بلوتوث کمک کرد. آثار او مظهر روح بی امان نوآوری و اکتشاف است که همچنان جهان ما را شکل می دهد.
۱۹۵۱زیست و پزشکی · درگذشت · ۱۳ مهر ۱۳۳۰
ردّ اکسیژن در کار ماهیچه
درست ۷۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۵۱، اتو فریتز میرهوف (Otto Fritz Meyerhof)، زیستشیمیدان آلمانی، درگذشت. پژوهش او نشان داد که در بافت ماهیچه، تجزیهٔ گلیکوژن میتواند بدون مصرف اکسیژن اسید لاکتیک تولید کند. هنگام استراحت ماهیچه، این اسید با فرایندی وابسته به اکسیژن دوباره به گلیکوژن تبدیل میشود. میرهوف برای روشنکردن رابطهٔ مصرف اکسیژن و سوختوساز اسید لاکتیک در ماهیچه، جایزهٔ نوبل فیزیولوژی و پزشکی را دریافت کرد. پژوهشگران دیگر بعدها جزئیات بیشتری از مراحل تبدیل گلیکوژن به اسید لاکتیک را روشن کردند؛ مسیری که نام میرهوف نیز بر آن مانده است.
۱۹۹۵نجوم و فضا · رویداد · ۱۴ مهر ۱۳۷۴
سیارهای دور یک خورشید دیگر
۳۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۹۵، میشل مایر (Michel Mayor) و دیدیه کلاز (Didier Queloz) از کشف سیارهای در مدار ستارهٔ ۵۱ پگاسوس خبر دادند. این نخستین سیارهٔ شناختهشده در مدار ستارهای از رشتهٔ اصلی، شبیه خورشید، بود: ۵۱ پگاسوس بی (51 Pegasi b)، در فاصلهٔ حدود ۵۰ سال نوری از ما. جرم آن حدود ۱۶۰ برابر زمین است، اما آنچه کشفش را به نقطهٔ عطفی تبدیل کرد، خودِ وجود سیارهای در کنار خورشیدی دیگر بود. این سیاره بعدها نمونهٔ شاخص گروهی شد که «مشتریهای داغ» نام گرفتند.
رویدادهای دیگر این روز
۱۸۴۶زادروز جرج وستینگهاوس (George Westinghouse) است؛ مخترعی که در گسترش ترمز بادی قطار و انتقال برق با جریان متناوب نقش داشت.
۱۸۹۳زادروز مقناد ساها (Meghnad Saha) است؛ اخترفیزیکدانی که معادلهاش به پیوند دادن طیف ستارگان با دمای واقعی آنها کمک کرد.
۱۹۰۳ارنست والتون (Ernest Walton)، از سازندگان نخستین شتابدهندهٔ ذرات هستهای، در چنین روزی به دنیا آمد.
۱۹۵۶آلبرت سابین (Albert Sabin) اعلام کرد واکسن خوراکی فلج اطفالش برای آزمایش گسترده در سطح بینالمللی آماده است.
چهار قرن در یک نگاه
۶ اکتبر در گذر سدهها
نقطههای رنگی داستانهاییاند که بات گفت، به رنگ رشتهشان؛ نقطههای خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشتهایی که منبعها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.
نجوم و فضافیزیک و شیمیزیست و پزشکیریاضی و فناوریمنبعها۱ داستان پیش از ۱۶۰۰ در لبهٔ چپ
روزهای دیگر سال
هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.
تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکیپدیا، ویکیداده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.