رویدادها، زادروزها و درگذشتهای تاریخ علم در ۸ اکتبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازهای به این صفحه اضافه میشود.
۱۶۰۴نجوم و فضا · رویداد · ۱۷ مهر ۰۹۸۳
ستارهای تازه در صورت فلکی مارافسای
۴۲۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۶۰۴، نوری در صورت فلکی مارافسای دیده شد که به چشم رصدگران، ستارهای تازه میآمد. امروز آن را ابرنواختر کپلر (SN 1604) مینامیم. یوهانس کپلر از زمان پدیدارشدن این نور آن را رصد کرد؛ مشاهدهای که بعدها او را به نوشتن کتاب «ستارهٔ نو» در سال ۱۶۰۶ ترغیب کرد. ماجرا از یک نقطهٔ نورانی در آسمان آغاز شد، اما موضوع نوشتهای شد دربارهٔ پدیدهای که ظاهر آسمان را دگرگون کرده بود: چیزی در جایی دیده میشد که پیشتر ستارهای در آن به چشم نمیآمد.
۱۸۰۶ریاضی و فناوری · رویداد · ۱۶ مهر ۱۱۸۵
نخستین کاربرد گستردهٔ موشکهای کنگریو
۲۲۰ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۰۶، راکتهای کنگریو برای اولین بار به عنوان سلاحی مخرب در بولوین به کار گرفته شدند و شهر را به آتش کشیدند. این راکتها که توسط سر ویلیام کنگریو حدود سال ۱۸۰۳ اختراع شده بودند، پیش از آن نیز در حضور نخستوزیر انگلستان و چند وزیر کابینه آزمایش شده بودند. ورود این فناوری موشکی به میدان نبرد، آغازگر عصر جدیدی در علوم نظامی و فناوریهای فضایی شد و بعدها الهامبخش توسعه موشکها و فناوریهای پرتاب فضایی گردید.
۱۹۲۷زیست و پزشکی · زادروز · ۱۵ مهر ۱۳۰۶
راهی برای ساخت پادتنهای یکسان
۹۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۲۷، سزار میلستین (César Milstein) به دنیا آمد؛ پژوهشگری که بعدها راهی برای تولید پیوستهٔ پادتنهای یکسان گشود. او و گئورگ کوهلر در سال ۱۹۷۵ سلولهای تولیدکنندهٔ پادتن را با سلولهای توموری ترکیب کردند و سلول دورگهای ساختند که میتوانست پادتنهای یکسان، یا «تکدودمانی»، بسازد. اهمیت کار فقط در شناخت دستگاه ایمنی نبود: این روش امکان توسعهٔ گستردهٔ داروهای تازه و آزمایشهای تشخیصی را فراهم کرد. میلستین برای کشف اصل تولید این پادتنها، همراه کوهلر و نیلس یرنه، در جایزهٔ نوبل فیزیولوژی و پزشکی سهیم شد.
رویدادهای دیگر این روز
۱۸۷۳زادروز اینار هرتساشپرونگ (Ejnar Hertzsprung) است؛ اخترشناسی که رابطهٔ رنگ، درخشندگی و دمای ستارگان را بررسی کرد.
۱۹۰۱زادروز مارک اولیفانت (Mark Oliphant) است؛ فیزیکدانی که در نخستین نمایش تجربی همجوشی هستهای نقش داشت.
۱۹۰۴کلمنس الکساندر وینکلر (Clemens Alexander Winkler)، کاشف عنصر ژرمانیم، در چنین روزی درگذشت.
۱۹۵۸آکه سنینگ (Åke Senning) نخستین ضربانساز داخلی قلب را در بدن یک بیمار کار گذاشت.
نقطههای رنگی داستانهاییاند که بات گفت، به رنگ رشتهشان؛ نقطههای خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشتهایی که منبعها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.
نجوم و فضافیزیک و شیمیزیست و پزشکیریاضی و فناوریمنبعها
روزهای دیگر سال
هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.
تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکیپدیا، ویکیداده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.